Wat was de kwelgeest van Philip Hoffman?

Philip Seymour Hoffman als Truman Capote, goed voor een Oscar.
Philip Seymour Hoffman als Truman Capote, goed voor een Oscar.

De ‘Tv Show’ is als een koffietafelboek: mooie plaatjes, glamour, geluk. Een goede compensatie, lijkt me, voor alle malheur waarmee de tv ons overspoelt. Immers, wie zou er in deze barre tijden niet in een rode Rolls-Royce Silver Cloud uit 1958 langs de Côte d’Azur willen zoeven? Ik in elk geval wel (nou ja, voor een uurtje dan).

Ivo Niehe ging op bezoek bij Tom van der Bruggen, die het van ‘armlastige hippie’ had geschopt tot ‘zeer vermogend man’. Die vergelijking kwam nog een paar keer in verschillende variaties terug: ’van armlastige hippie tot man in bonus’, enz. Dat moet je Niehe wel nageven: hij houdt je bij de les.

Samen met Van der Bruggen reed Niehe in een glimmende bolide door Monaco. Of hij stapte aan boord van een luxueus zeiljacht (‘zeventien meter lang’). We hoorden Rod Stewart: ‘I am sailing stormy waters’, terwijl we een rimpelloze Middellandse Zee aanschouwden.

“Van der Bruggen heeft zijn succes te danken aan één uitvinding”, vertelde Niehe, terwijl hij beeldend een plankje omhoog hield. Een zogenoemd Kapla-blokje, onmisbaar materiaal voor de afgestudeerde modelbouwer. Voor kunsthistoricus Van der Bruggen was het succes gekomen na de speelgoedbeurs in Parijs, eind jaren tachtig, waar hij een miniatuur-Eiffeltoren tentoonstelde.

Daarna ging het snel. Geen patser geworden, dát gelukkig niet, maar hij staat wel op goede voet met prins Albert.

Zo luisterrijk het leven van Van der Bruggen, zo sober dat van Philip Seymour Hoffman. De Amerikaanse acteur had weinig op met Hollywood en zag zichzelf veeleer als een New Yorkse toneelspeler. Was die weerzin tegen de rode loper er oorzaak van dat in de ‘Close Up’-documentaire over de vorig jaar overleden Hoffman grote sterren nagenoeg ontbraken? Of lag dat aan maker Matthias Schmidt, een Duitse regisseur die blijkens zijn filmografie al even weinig affiniteit heeft met Hollywood?

Hoe dan ook, de AvroTros-docu laat vooral recensenten en oud-docenten van Hoffman aan het woord. Daaruit rijst een beeld op van een gevoelig mens, die misschien juist daardoor zo goed in staat was de pijn van zijn personages over te brengen. Of zoals Hoffman het zelf verwoordde: “Uiteindelijk leer ik geen rol, maar leef ik hem.” Zijn voorkeur ging uit naar losers en gekwelde zielen. Hij was de anti-held van Hollywood. Zijn moeder werd geciteerd met: “Hij gaf de stemlozen stem, mensen die we nooit zien, en van wie we het innerlijk niet kennen. Philip liet ons met hen meevoelen.”

De grootste acteur van zijn generatie, klonk het, met een welverdiende Oscar voor zijn rol van Truman Capote in de gelijknamige biopic. Maar waarom was Hoffman zo ongelukkig? Op die vraag kreeg de kijker geen definitief antwoord. Zelf lichtte de acteur een tipje van de sluier op toen hij vertelde dat hij als theaterstudent ongetwijfeld aan de drugs was gestorven, wanneer die verslaving hand-in-hand zou zijn gegaan met roem. “Genot is geen geluk, want ik maak geluk kapot”, zei hij.

Hij kickte af, maar viel eind 2013 terug. Op 2 februari 2014 overleed Hoffman aan een overdosis, 46 jaar oud en vader van drie kinderen. Als eerbetoon gingen die nacht alle lichten op Broadway uit. Wat was zijn verdriet? Die vraag bleef me de hele avond bezighouden.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *