En nu heeft Ayaan het allemaal gedaan

Katja Schuurman in 'Jinek': 'Submission'is helemaal geen Theo-film
Katja Schuurman in ‘Jinek’: ‘Submission’is helemaal geen Theo-film

Oh, zo zit het dus: het is allemaal de schuld van Ayaan Hirsi Ali! Bij de herdenking van de moord op Theo van Gogh probeerden vrienden van de cineast met een tanggeboorte een nieuw ‘feit’ ter wereld te brengen. Dat daar nogal wat hineininterpretierung voor nodig was (historische gebeurtenissen verklaren vanuit het huidige denken en daardoor foute conclusies trekken) leek hen niet te deren.

Katja Schuurman in ‘Jinek’(KRO): “Theo wilde die stompzinnige film helemaal niet maken. Ayaan wilde dat.”Eva Jinek: “Maar hij liet zich toch niet dwingen?!”Schuurman: “Submission’is helemaal geen Theo-film. Er zit geen humor in, geen liefde.”Ze zei het nijdig, vol verwijt naar de ‘aanstichtster’van het drama.

Nog feller van leer trok Doesjka van Hoogdalem in het door haar geregisseerde RTL 4-gesprek met van Goghs zoon Lieuwe. “Theo is vermoord om een film die hij als gunst voor een ander maakte”, stak ze meteen van wal. Verderop in ‘Een prettig gesprek’ vroeg ze: “Weet je wat je vader van ‘Submission’vond? Slecht, humorloos.”Lieuwe: “Het is ook wel moeilijk om in zo’n film veel humor te stoppen.”Van Hoogdalem: “Waar het om gaat is dat mensen dachten dat Theo erachter zat, terwijl het een film van Ayaan was. Het vervelende is wel dat Theo erom is vermoord.”

Een verbijsterende uitspraak, waarvan je een heel nare bijsmaak in de mond kreeg. Waarom misbruikte Van Hoogdalem het interview om zo buitengewoon lomp en opruiend haar eigen gelijk te halen? Wist ze nog van de brief die Van Goghs moordenaar op het ontzielde lichaam had geprikt: Ayaan zou de volgende dode zijn. Vermoedelijk vergeten, want Van Hoogdalem gooide al weer een volgend lont in het kruidvat. “Heb je na de moord ooit iets gemerkt van liefde of gevoel van Ayaan?”Lieuwe: “Nee, maar daar heb ik ook niet om gevraagd. Via vrienden heeft ze me wel een cadeaubon aangeboden, maar die heb ik afgeslagen.”

Een veel minder zwart-wit en daardoor betrouwbaarder beeld van de realiteit van toen schetste ‘Nieuwsuur’. We zagen Van Gogh, vlak na het uitkomen van zijn anti-islamfilm zomer 2004. “Ik ben er trots op”, zei hij. “Ik krijg zoveel positieve reacties van zowel allochtone als autochtone vrouwen.” Van Goghs boezemvriend Theodor Holman: “Ayaan heeft ons in 2004 de ogen voor de islam verder geopend. Ze heeft het vuurtje in de goede zin des woords opgestookt.”

Gijs van de Westelaken, producent van ‘Submission’: “Ze deed nooit geheimzinnig over de gevaren van de film. Besef wel wat je doet, zei ze telkens tegen Theo.” En Ayaan zelf, vanuit de VS: “Ik waarschuwde Theo: als je deze film maakt, krijg je net zo’n leven als ik, vol bedreigingen.” Ze had Van Gogh ontraden z’n naam op de titelrol te vermelden, vertelde ze. “Toen werd ‘ie furieus.”

Eelco Bosch van Rosenthal stelde Ayaan kritische vragen, terecht, maar schoof haar niet de schuld in de schoenen. “Heb je er spijt van?”, informeerde hij. “Nee”, antwoordde ze, “want dan zou Theo boos worden. Ik heb geen spijt van de film, wel van de moord.” Weer zagen we beelden van vlak na de première. Tv-presentator Joost Karhof: “De reacties zijn lauw.”En Van Gogh: “Ik geloof niet dat er ook maar iets aan de hand is.” Toen was er ‘niets’loos, en nu is alles de schuld van Ayaan.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *