Afscheid van een barones

De vijftiende kerstfair op landgoed Mariënwaerdt was dit jaar anders dan anders. Voor het eerst ontbrak Catharina barones Van Verschuer-van Sminia. Enkele dagen voor de opening was ze ’s ochtends nog naar de cardioloog geweest. Die had geen afwijkingen geconstateerd. ’s Middags overleed ze in haar slaap, 89 jaar oud.

De jubileumfair ging door. Ze had niet anders gewild, wist de familie. Ter ere van de barones stond in de winter-zitkamer van het landhuis haar portret uitgestald. Maar de bezoekers moesten het ditmaal wel stellen zonder haar vermaarde notentaart. Naar schatting bakte de landgoed-bewoonster er de afgelopen jaren meer dan twaalfduizend.

Ze was een bekende en geliefde verschijning in Beesd, het Betuwse plaatsje waar Heerlijkheid Mariënwaerdt is gelegen. Oprichtster van de plaatselijke Bond van Plattelandsvrouwen, voorzitter van het schoolbestuur, actief in de kerk. Haar zoon Bernard, hervormd predikant in Rotterdam, stipt aan hoe graag zijn moeder ‘de oude mensen in het dorp’ bezocht, toen die niet zelden jonger waren dan zijzelf.

In de dorpskerk leidde hij, samen met de plaatselijke dominee, de rouwdienst. Twee jaar geleden deed hij hetzelfde voor zijn vader, oud-CHU-voorzitter Otto baron van Verschuer (86). En net als toen ging het, zoals de traditie wil, met een koets van Mariënwaerdt naar het godshuis, de vijf kinderen wandelend er achteraan. De middelste van die kinderen, Frans, is sinds dertig jaar beheerder van het landgoed, samen met zijn vrouwe Nathalie.

In zijn preek trok Van Verschuer een vergelijking tussen de Netflix-serie ‘The Crown’, over de jonge Elizabeth, en het leven van zijn moeder. “Ofschoon ze gelukkig was, ging het moeder niet om het persoonlijke, maar om het nauwgezet uitvoeren van een taak.” Die taak lag, na een kort dienstverband als operatiezuster, in haar gezin en het bestieren van het landgoed, zelfs als ze dat in haar eentje moest doen. Loyaliteit stond bij haar, als kind van gescheiden ouders, bovenaan. Voor existentiële twijfels had ze geen talent.

De organist speelde het romantische ‘La vie en rose’ van Edith Piaf. “Dat was steevast het verzoeknummer van mijn moeder in restaurants”, vertelt Van Verschuer. “Als de pianist eenmaal had ingezet, begon ze mee te neuriën. Nou, dat hoefde nu ook weer niet.” Er werd een mooi lied gezongen: ‘Er is een land van louter licht. Nooit gaat de gouden dag daar dicht in duisternis of pijn.’

Kleinzoon Otto herinnerde zich het croquet spelen bij zijn grootouders, grootmoeders pannen vol sinaasappelmarmelade, haar toegankelijkheid en familiewarmte, maar ook haar ijzeren discipline: half elf koffie, half vier thee en zondags ter kerke. Ze kon, vertelde Otto jr., een uitgesproken mening hebben, scherp en met humor. Over hoe windstil het wel niet was, en over Zwarte Piet. Maar ook over huwelijk en echtscheiding.

Én over Audrey Hepburn. De avond voor haar dood zei ze bij het eten dat de Amerikaanse filmster geen verkeerd oorlogsverleden had. “Mijn moeder had haar als kind gekend. Die kwestie is bij deze dus de wereld uit”, sloot Van Verschuer met enige ironie zijn preek af.

De eenvoudige kist, gemaakt van hout van Mariënwaerdt, ging weer de koets op, voor bijzetting in het familiegraf. Tussen de bloemstukken ook bloemen van de koning.

Koning Willem-Alexander stuurde bloemen voor de begrafenis

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *