Zelfde budget, meer bibliotheken

Met hetzelfde budget krijgt Rotterdam meer bibliotheken. Dat kan door elke wijk zijn eigen ‘bibliotheek op maat’ te geven. Delfshaven had de primeur.

Als een kind in een snoepwinkel, zo voelt een lezer zich in de bibliotheek. Burgemeester Aboutaleb trok de vergelijking vorige week bij de heropening van de bibliotheek Delfshaven. ,,Je komt er om te leren lezen, voor je studie, je werk of gewoon sociaal, voor je plezier”, vatte hij grofweg het plan samen waarmee de Stichting Bibliotheek Rotterdam het aantal vestigingen wil uitbreiden van 16 eind vorig jaar naar 23 in 2020.

De bibliotheek nieuwe stijl zal er in elke wijk anders uitzien. In multicultureel Delfshaven met een sociaal lager ingeschaalde bevolking ligt het accent vooral op ontmoeting, huiskamerfunctie, en computerfaciliteiten voor schoolkinderen. Ook de vestiging Zuidwijk/Pendrecht, die 15 februari opent, moet een huiskamer worden voor de wijk. Het Lage Land (28 januari) daarentegen concentreert zich op de ‘traditionele’ uitleenfunctie. Hier is de wijk minder gemengd en zijn er meer veellezers. De laatste vestiging wordt wel kleiner: een soort boekenkiosk.

De bibliotheek nieuwe stijl komt er na een ingrijpende bezuinigingsoperatie. In september 2011 besloot de gemeenteraad het aantal vestigingen gefaseerd terug te brengen van 26 naar zes in 2020. De belangrijkste redenen waren het teruggelopen aantal bezoekers (minus 24 procent in vijf jaar) en een gemeentelijke bezuinigingsopgave van 250 miljoen euro. In totaal werd de bibliotheek vanaf 2012 met zo’n drie miljoen euro gekort. Een landelijke trend: van de 1073 volwaardige vestigingen in 2012 waren er anno 2015 nog 802 over.

In Rotterdam hebben inmiddels tien vestigingen hun deuren gesloten. Maar door in de wijken nieuwe tailormade bibliotheken op te richten, denkt de stichting het tij te kunnen keren. Tailormade slaat niet alleen op wisselende concepten per wijk, maar ook op ruimte delen en samenwerken met plaatselijke instellingen, alsmede inzet van vrijwilligers (in de kleinere vestigingen één vrijwilliger op één vaste medewerker) en techniek. Door dat pakket maatregelen hoopt de stichting met gelijkblijvend budget – nu zo’n 19 miljoen euro- het aantal vestigingen omhoog te schroeven naar het niveau van 2011.

Zo woont de bieb in Delfshaven nu samen met het Huis van de Wijk (buurthuis). Volgens de twee vaste medewerksters deze ochtend zijn het vooral jongeren die de bibliotheek bezoeken. Oudere wijkbewoners combineren rond een uur of elf een kop koffie bij het buurthuis met een rondgang door de nieuwe bieb. Eigenlijk had ‘Delfshaven’ al in 2014 opnieuw moeten opengaan, maar door de verzelfstandiging van Bibliotheek Rotterdam en een reorganisatie werd het later.

Een andere nieuwe vestiging gaat eind februari open. Hierbij is de inwonende partner een horeca-onderneming. De locatie van die bibliotheek wordt op last van die commerciële partij nog even geheim gehouden.

Wat de techniek betreft mogen veellezers rekenen op een snellere digitale afhandeling van hun wensen. Sowieso zal het accent meer en meer komen te liggen op selfservice. In Hoek van Holland bijvoorbeeld zijn er sinds afgelopen zomer uren dat geen enkele medewerker in de bibliotheek aanwezig is en de bezoeker alles zelf moet doen: van zichzelf toegang verschaffen met een pasje en scannen van het boek tot en met de bibliotheek netjes weer afsluiten. Volgens Annerie Brenninkmeijer, manager bibliotheken Rotterdam, heeft de selfservice tot nu toe niet geleid tot incidenten of diefstal. Het aantal openingsuren in Hoek van Holland kon dankzij die selfservice flink worden verruimd, zoals ook in andere vestigingen.

Of de ontlezingstrend met de bibliotheek nieuwe stijl zal worden omgebogen, kan Brenninkmeijer niet beloven. Maar ze weet wel dat niets doen een nog grotere ontlezing tot gevolg zou hebben. Om meer publiek te trekken, komen de bibliotheken vaker op A-locaties, zij het veelal in kleinere panden. In Hoek van Holland, waar de bibliotheek is verhuisd van de rand van het dorp naar het centrum, is het aantal bezoekers, volgens Brenninkmeijer, inmiddels gestegen met zeventig procent.

Verder probeert de Stichting Bibliotheek Rotterdam, waar de voormalige gemeentelijke vestigingen sinds 2013 onder vallen, met de Bibliotheek op School en de Bibliotheek aan Huis (voor ouderen) meer lezers aan zich te binden.

Het aantal leden van de Bibliotheek Rotterdam was vorig jaar ruim 95.000, waaronder 59.000 jeugdleden. Het aantal bezoekers, verspreid over de verschillende locaties, bedroeg 2,2 miljoen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *