Wim Sonneveld, de über-hetero

Een vriend van mij is niet dol op Wim Sonneveld, omdat hij altijd zong over ‘Margootjes’ en ‘Catootjes’, terwijl hij zelf homo was. Klopt. Sonneveld, een eeuw geleden geboren, bewaarde zijn homoseksualiteit voor zichzelf. In de jaren vijftig en zestig, waarin hij beroemd werd, zou hij met zijn geaardheid fans kwijtraken, zo vreesde de cabaretier. Dus zong hij: “Ons bed is zo leeg zonder jou, Carolientje.” In plaats van: Carol-Jan.
Wim Sonneveld

Te begrijpen. Maar het schuurt ook. Vooral omdat Sonneveld zo overdreef. Het verbergen van je homo-zijn is iets anders dan te koop lopen met je ‘heteroseksualiteit’. En dát deed Sonneveld. Toen hij eind jaren vijftig terugkwam uit Amerika, riep zijn mede-speler Joop Doderer ostentatief: “De dames vielen voor hem in katzwijm.” En in de tv-serie ‘100 jaar Sonneveld’ zingt de cabaretier overtuigd: “Trouwen, dat is een man zijn taak.” Ook in de jaren zeventig, toen de homo’s begonnen te emanciperen, bleef voor Sonneveld heteroseksualiteit de norm. Homo’s bestonden niet. Pijnlijk, ook voor hemzelf.

Het doet een beetje denken aan André van Duin, die het zelfs in 1993 nog niet aandurfde om achter zijn homo-gastheer Hans van der Togt aan te gaan, maar slechts achter diens assistente Leontine Ruiters. Niet dat ik Van Duin er minder grappig om vind. Zoals ik ook de artiest Sonneveld nog altijd bewonder. Een streling voor alle zintuigen: elegante verschijning, mooie, warme stem, fonkelende ogen en perfecte timing. Je rook Amsterdam en proefde Parijs. Maar de ‘echte Sonneveld’ bleef buiten beeld.

In Frankrijk gebeurde ooit het omgekeerde: een hetero-artiest die het lef had homo’s te omarmen. Charles Aznavour zong in 1970 ‘What makes a man a man’. Een destijds controversieel lied over een eenzame homo die overdag zijn moeder helpt in de huishouding, maar ’s avonds optreedt als travestiet. Vervolgens treft hij zijn vrienden, met wie hij roddelt en lacht. Maar het is voorwaardelijk plezier: ‘So many times we have to pay. For having fun and being gay. Yet they make fun of how I talk. And imitate the way I walk.’

Als je Aznavour hoort met zijn stem vol hartstocht en smart, zou je bijna menen dat híj die man is. Maar Aznavour is een vrouwenverslinder, zij het eentje die, en dat is misschien minder bekend, altijd de emancipatie bejubelt. Luister maar eens naar ‘J’ai vu Paris’: een lofzang op gelijkheid, de pil en seksuele verlossing. “Ik blijf een vrij man tot aan mijn dood”, beloofde de 92-jarige Aznavour in december op tv.

Uit zijn chansons klinkt mededogen en begrip. Hij proeft het hartzeer op de tong: ‘Yesterday, when I was young’. Anders dan de titel doet vermoeden is dat geen nostalgisch lied, zoals ‘Het Dorp’ van Sonneveld. ‘Het Dorp’ betreurt een verloren verleden, ‘Yesterday’ een verloren toekomst: ‘There are so many songs in me that won’t be sung. I feel the bitter taste of tears upon my tongue.’ Hier zingt een man die het leven heeft begrepen: het is niet wat het schijnt. Het is verlies, onaf en onvolmaakt. Daarin zijn we allemaal gelijk, dus peanuts of je homo bent of hetero.

Misschien had Aznavour dat als artiest nét iets beter in de gaten dan Sonneveld.

Charles Aznavour deed het omgekeerde: als hetero omarmde hij de homo’s

https://www.trouw.nl/cultuur/wim-sonneveld-de-uber-hetero~a2600e6d/

3 thoughts on “Wim Sonneveld, de über-hetero

  1. Geachte meneer Pekelder
    Met interesse uw artikel gelezen. Vooral het gedeelte over Aznavour, die ik zeer hoog acht, was leerzaam. Wim S. ( de crimineel haha), moest het Nedelands publiek vermaken in een tijd die ongelooflijk truttig, behoudend en verzuild was. ” De jaren zeventig” heeft hij tot maart’74 mogen meemaken als ik het goed heb.
    ” Je bent zo lief” is een prachtig chanson, waarvan hij er, mocht hij zijn blijven leven, nog wel een paar van zou hebben gemaakt. Hierin worden de vrouwtjes niet bewierookt en kan eenieder zich vinden. Is mijn bescheiden mening….
    Met vriendelijke groet,
    JD vd Berg

  2. O gottegot!
    “Je bent zo lief ” moet natuurlijk zijn: ” Dat wij verschillen van elkaar”
    En how about” Mijn discotheek”?
    Dat prachtige lied is voor een goed verstaander ook very gay.

  3. Los van dat het hier over een totaal andere tijd gaat 50’er en 60’er jaren…
    Iemands seksuele geaardheid gaat niemand wat aan. Sonneveld was een entertainer. Zijn beroep was om zoveel mogelijk mensen te entertainen en dat deed hij.
    Of hij het privé met vrouwen of mannen doet, dat is aan hem.
    Op het toneel is hij de artiest Sonneveld. In een pak. Met een toupet.
    Thuis is hij Wim. En dat is privé.
    Ook André van Duijn speelde een typetje…

    Het schijnt trouwens dat Sonneveld helemaal geen Ome Thijs had en dat hij ook de ballen verstand had van draaiorgels.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *