Teheran wint van Holland en Madrid

De Zilveren Nipkowschijf voor Thomas Erdbrink, hier samen met zijn vrouw Niusha Tavakolian.
De Zilveren Nipkowschijf voor Thomas Erdbrink, hier samen met zijn vrouw Niusha Tavakolian.

Het was een nek-aan-nek-race, maar uiteindelijk ging ‘Onze man in Teheran’(VPRO) deze week met de Zilveren Nipkowschijf, de jaarlijkse prijs van tv-critici, naar huis. De reportagereeks van Iran-correspondent Thomas Erdbrink won nipt van de twee andere genomineerden: ‘Hollands hoop’(NTR/Vara/VPRO) en het ‘Sinterklaasjournaal’(NTR). Een beetje appels met peren vergelijken misschien, maar toch kun je, denk ik, elke kandidaat ook op zijn eigen kwaliteiten en in zijn eigen genre beoordelen.

Zo viel ‘Onze man…’als documentaire op doordat de makers (naast Erdbrink regisseur Roel van Broekhoven) ‘al onze vooroordelen en vaststaande beelden aan flarden scheurden’, zoals het juryrapport meldt. Ik citeer: “In een knappe verweving van reality-tv – Erbrink met zijn Iraanse vrouw, zijn schoonfamilie en vrienden – en journalistiek zien we een Iran zoals we dat nog nooit hebben aanschouwd: het land waar niets mag, maar alles kan, zoals de ondertitel luidt.”

Om maar eens wat te noemen: vrouwen scheiden en vinden daarna een eigen huis, mannen in het zwembad praten niet over de Koran, maar over dames (zoals vermoedelijk de meeste mannen in de meeste zwembaden) en niet alle inwoners van Teheran wensen Israël en de VS naar de hel. Onvrede en frustratie over het eigen bestaan spelen in de haat-ideologie een grote rol mee, “Bovendien”, vertelt Erdbrink in zijn serie, “roepen ‘slechts’vijfduizend mensen dood aan de VS, en die zien we telkens op tv, terwijl Teheran twaalf miljoen inwoners telt.”

‘Onze man…’was ook mijn eigen keuze als jurylid. Waarmee niets ten nadele van ‘Hollands hoop’of het ‘Sinterklaasjournaal’. ‘Hollands hoop’is als drama-productie ‘bijzonder rijk en gelaagd’, vindt de jury. “Een psychothriller, scènes uit een huwelijk, een coming of age-comedy, een vader-zoon-buddy-movie, een streekroman en een Balkanmusical tegelijk.” Of, in een notendop samengevat: “Een enerverende en gelijktijdig absurde tocht in een dramatische achtbaan.” Mag ik een persoonlijke noot toevoegen? Vermoedelijk bedwelmd door de spanning recenseerde ik dat zelfs achter het gemanoeuvreer van Machteld (Kim van Kooten) met haar mobieltje onheil zou kunnen schuilgaan. Maar dat onhandige gehannes was slechts een poging om op het uitgestorven Groningse platteland bereik te zoeken, zo werd mij later duidelijk.

De derde kandidaat, het ‘Sinterklaasjournaal’, ontstijgt, vind ik, ruimschoots het kinderamusement door de vermenging met het maatschappelijk debat over Zwarte Piet. Speels en ogenschijnlijk terloops heeft Dieuwertje Blok afgelopen najaar via de kinderen de Pieten-discussie in de huiskamer gekregen. Met witte Pieten en zwarte Sinterklazen (‘opa Piet’), maar nooit irritant opdringerig of avantgardistisch. Kijk, zo kan het ook, lijkt Blok veeleer te willen zeggen, zonder de ouders voor te schrijven hoe ze het kinderfeest moeten vieren. Het mag zwart/wit, maar ook veelkleurig als de regenboog. Blok verwoordde het in ‘DWDD’zo: “Kinderen geloven dat alles kan, dus ook clownspieten of opa Pieten. Het ‘Sinterklaasjournaal’heeft licht en ruimte gebracht in de discussie en getoond wat je met een beetje creativiteit kunt bereiken.” Beter dan de presentatrice zelf kan ik het niet verwoorden.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *