Ouder worden is ook een kunst

Terwijl in Den Haag een oudere minister en zijn staatssecretaris vochten voor hun politieke leven, klonken in het Rosa Spierhuis de beitel en de piano. Hier verdwijnen bejaarden niet achter de geraniums, maar gaan ze zo lang mogelijk door met waarvoor ze in de wieg zijn gelegd: kunst. NPO 2 toonde een mooie documentaire over de Larense kunstenaarskolonie.

De oudste bewoonster, Elisabeth Lebbing (101),  beeldhouwde. “Krijg je geen kramp in je hand?”, vroeg een mede-bewoonster. “Wat zeg je, krant in je hand?” De conversatie mag soms moeilijk verlopen, het Rosa Spierhuis zindert van de creativiteit.

Niet alleen het doorzettingsvermogen van de senioren viel op, ook hun gevoel voor relativering. Een bewoonster vertelde dat de kunst er bij haar nog steeds in zit. “Maar het komt er niet meer uit, hè?”, reageerde een verzorgster. “Nee”, zei de vrouw, “het is net zoiets als plassen bij de dokter.”

Een speciale plaats nam nieuwkomster Caroline Kaart in. De camera volgde de opera-diva bij haar verhuizing naar Laren. Haar vleugel, haar privacy en haar koikarpers, alles moest ze achterlaten. “Er zijn momenten in je leven dat je denkt: aarde open u, en laat me verdwijnen”, riep ze met gevoel voor dramatiek. Zelfs haar schootpoedel leek zich bewust van de tragiek van het moment. “Ik zit nu”, zuchtte Kaart, “in een paviljoen voor actrices.” De Max-docu was een aaneenschakeling van dit soort prachtige miniatuurtjes.

In ‘Podium Witteman’(NTR) ook een oudere kunstenaar: Marco Bakker. Een come back mocht het van de zanger niet heten, ‘want ik ben nooit gestopt.’ Niettemin roerde Witteman voorzichtig Bakkers fatale  auto-ongeluk uit 1997 aan, dat z’n carrière brak. Over het ongeval zelf wilde Bakker niets kwijt. Wel vertelde hij dat hij vanaf dat jaar steeds minder werk had gekregen. “Ik loop met een groot litteken rond.”

Onwillekeurig dacht je aan ‘Marco, de weg terug’, een documentaire die de Avro op Nieuwjaarsdag uitzond van Bakkers stiefdochter Denise Janzee. Nog steeds ben ik er niet uit of die uitzending een monument was voor een beroemde bariton, die na 1997 met vallen en opstaan opkrabbelde, of een ontluisterend portret van een afbrokkelende zangcarrière. Soms zelfs een afrekening, zo leek het. Kijk maar eens naar het slot waarin Bakker zegt dat hij La Traviata niet meer aankan, en Janzee nadrukkelijk opdraagt dat uit de film te knippen. Wat ze dus niet heeft gedaan.

Witteman pakte het tactischer aan. Waarom heb je je nieuwe cd in eigen beheer uitgegeven, vroeg hij twee, drie keer. Telkens volgde een ontwijkend antwoord. Ook Wittemans omzichtige pogen Bakker neer te zetten als de populaire operetteprins met z’n snelle auto’s, leed schipbreuk. “Ik heb veel klassiek gezongen: de Christus-partij, die Schöpfung en Mozart.”

Het gesprek verliep hoe langer hoe stroever. Totdat Bakker op een gegeven moment geïrriteerd uitriep: “Wat probeer je nu te zeggen?”Het was zo’n interview waarbij in woorden veel ongezegd bleef, maar waarvan de oplettende kijker haarfijn de dramatische sfeer aanvoelde. Of, om met Gerard Spong te spreken in ‘Pauw’: “Hij weet alles, maar zegt niets.”Dat ging over de afgetreden staatssecretaris Teeven. Maar het had ook over Bakker kunnen gaan.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *