Obama en Clinton: tv als emancipator

Obama pleit in Kenia, geboorteland van zijn vader, voor homorechten.
Obama pleit in Kenia, geboorteland van zijn vader, voor homorechten.

Een van de opvallendste politieke bekeringen van de afgelopen jaren is wel die van president Obama tot het homohuwelijk. Lange tijd wees hij zo’n verbintenis als belijdend christen af, daarna begon hij te aarzelen en in mei 2012 – tegen het einde van zijn eerste ambtstermijn – maakte Obama bij ABC News bekend dat hij om was.

En hoe? Eind vorige maand zette hij het Witte Huis zelfs in de kleuren van de regenboog, zoals de NOS ons liet zien. Obama vierde daarmee de uitspraak van het Hooggerechtshof dat het homohuwelijk in alle staten van de VS legaal is. Zaterdag toonde het Journaal de VS-president in Kenia. Ook daar pleitte Obama weer voor gelijke rechten. Hij vergeleek discriminatie van homo’s met racisme. Het 8 Uur Journaal zond er weinig van uit, maar Obama zei dit: “Wanneer een regering de gewoonte heeft mensen anders te behandelen, dan kunnen dat soort gewoontes worden overgenomen. Dat is het moment waarop vrijheid wordt aangetast.”

De toespraak werd live uitgezonden en door miljoenen Kenianen bekeken. President Kenyatta wees Obama’s oproep meteen van de hand. “Homoseksualiteit past niet onze cultuur”, zei hij, “gayrights zijn hier geen issue.”

Zoals Obama zich inspant voor homo’s zo doet zijn Democratische collega (en wellicht opvolger) Hillary Clinton dat voor vrouwen. Het Vlaamse actualiteitenprogramma ‘Terzake’ zond vrijdag een BBC-reportage uit over haar strijd, en nam daarbij als beginpunt het jaar 1995. Toen hield Clinton, destijds nog als first lady, op de Wereldvrouwenconferentie in Peking een vurig pleidooi voor vrouwenrechten.

Dat was dapper van haar – net zo dapper als Obama’s optreden in Kenia – omdat vooraf op de presidentsvrouw enorme druk was uitgeoefend om haar mond te houden. Clinton: “Het Congres wilde geen diplomatieke rel met China. Maar ik zei: ik ga hoe dan ook naar Peking.” Haar VN-rede werd historisch omdat niemand eerder in de geschiedenis vrouwenrechten zo duidelijk had gelijkgesteld met mensenrechten. “Nee tegen verkrachting, genitale verminking en gedwongen prostitutie”, riep Clinton. En daarmee doelde ze niet alleen op de Derde Wereld. “Want”, zegt ze tegen de BBC, “onrecht komt overal voor.”

Hoe is het nu, twintig jaar na dato, gesteld met de vrouwenrechten, vraagt de BBC zich af. Clinton is positief. “De VS let bij het verlenen van buitenlandse hulp erop of er wetten tegen mensenhandel zijn.”

Dat mag zo zijn, de politieke praktijk is weerbarstiger. Activiste Mona Eltahawy beschuldigt Clinton ervan in 2011 de opstandelingen op het Tahirplein in Caïro te hebben laten vallen. “Vrouwen eisten de publieke ruimte op die tot dan toe alleen aan mannen was voorbehouden, maar minister Clinton steunde hen niet.” De Democratische presidentskandidate ziet dat anders: “De betogers waren alleen klaar voor revolutie, niet voor het landsbestuur.”

Wat wel goed is gegaan: kraambedsterfte is gehalveerd, en net zoveel meisjes gaan naar school als jongens. Dat zal ongetwijfeld niet louter zijn te danken aan de tv-speech van Clinton, maar zeker is wel dat zij, net als Obama, de televisie gebruikt als voertuig voor emancipatie. Onderdrukte minderheden in de wereld zullen het meer dan ooit moeten hebben van de Democratische Partij van Amerika.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *