NOS heeft niets in ‘De Mol’te zoeken

Nieuwslezer Rik van de Westelaken zoekt tussen reizigersbagage naar geld.
Nieuwslezer Rik van de Westelaken zoekt tussen reizigersbagage naar geld.

Vroeger was de journalist een mijnheer, nu doet hij mee aan quizzen en amusement. Is dat erg? Het ligt er maar aan. Met Herman van der Zandt als spelleider van ‘Met het mes op tafel’heb ik minder moeite dan met Rik van de Westelaken als kandidaat van ‘Wie is de Mol?’ Ik zal uitleggen waarom.

Van een Journaal-lezer – want dat zijn beiden – verwacht je ernst en betrouwbaarheid. Een degelijke quiz is daarom, denk ik, beter verdedigbaar dan een amusementsshow. Mag een nieuwslezer ons dan nooit zijn menselijke kant tonen? Nou, liever niet.

Een Journaal-gezicht moet vooral afstandelijk blijven. We hoeven niet te weten wat hij stemt of gelooft. Het zou ons vertrouwen in zijn objectiviteit maar kunnen schaden. Evenmin verdient het aanbeveling hem op avontuur te zien met allerlei BN’ers, omdat dat z’n gezag als serieuze anchor kan ondermijnen. Anonimiteit  is de prijs die hij moet betalen voor zijn belangrijke functie en de daarbij behorende ‘roem’.

‘Met het mes op tafel’(Max) kan er voor een nieuwslezer net mee door. Het is een stijlvol spel met een pianist en een zangeres. En vragen die ergens over gaan: wetenschap, kunst, literatuur, bestuur. In die zin is er zelfs een overeenkomst met het Journaal, met dit verschil dat Van der Zandt in zijn echte baan natuurlijk nooit mag zeggen ‘dit antwoord reken ik goed’.

Van der Zandt heeft een natuurlijke flair en charme; niet voor niets is zijn bijnaam Herman de Schermman. Zijn tijdelijke vervanging van Joost Prinsen zij hem vergeven. Temeer omdat hij vóór zijn Journaal-carrière zelf kandidaat was in deze kennisquiz, en daarbij twintigduizend gulden verloor.

Het is niet de eerste keer dat een NOS-anchor een quiz presenteert. Philip Freriks was in 2004 het   gezicht van de Nationale Bijbeltest. Nieuw is wel de deelname aan ‘Wie is de Mol?’ Een spannend programma, daar niet van.  Bovendien mooi filmisch gemonteerd, en je ziet nog eens iets van al die exotische landen.

Maar… Zaterdagavond vroeg ik me met stijgende verbazing af wat Van de Westelaken in hemelsnaam in deze show had te zoeken. In een bomvolle trein in Sri Lanka moesten de kandidaten, onder wie dus onze NOS-man, op zoek naar een enveloppe met geld. Reizigers werden gemolesteerd met vragen daarover, er werd tussen hun voeten gezocht en aan hun bagage gesjord. Moet een nieuwslezer zich in zulke genante situaties begeven?

Erger werd het nog toen de kandidaten als een sprinkhanenplaag in een Tamildorp neerstreken voor  een ‘Wie is de Mol?’-verkiezing. De arme inwoners leken er niets van te begrijpen, al die opgewonden BN’ers met hun geschreeuw: stem op mij. En dat ook nog in hun heiligdom, de tempel. Deze kijker kreeg het ongemakkelijke gevoel dat primitieve dorpsbewoners werden misbruikt voor de kijkcijfers van de  Avro. Eerst een hoop geïntimideer (Margriet van der Linden: “Onthoud mijn gezicht, stem op mij!”), en daarna spoorslags verdwijnen. Wat zouden die Tamils na afloop hebben gedacht: Wie wáren deze dwazen?

Het was voor zijn geloofwaardigheid als nieuwslezer beter geweest als Van de Westelaken niet had meegedaan. Als ik Journaal-hoofdredacteur Marcel Gelauff was, zou ik me nog eens ernstig over het NOS-schnabbel-beleid buigen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *