Een verpleeghuis zonder managers

Jan Slagter bouwt een oud nonnenklooster in Overschie om tot een verpleeghuis zonder managers. Alle handen aan het bed in het Ben Oude NijHuis.

De straat opgaan met MAX-baas Jan Slagter kent een zeker zwaan-kleef-aan-risico. Om de paar meter wordt hij door voorbijgangers stilgezet. ,,Het is goed dat ik u zie”, zegt een vrouw van middelbare leeftijd, ,,want ik heb zojuist gesolliciteerd als verzorgende in uw verpleeghuis.”,,U bent een van de vijfhonderd”, glimlacht de omroepdirecteur, ,,maar we zullen uw brief serieus bekijken.”

We zij in Overschie, waar Slagter dit najaar in een voormalig nonnenklooster zijn Ben Oude NijHuis hoopt te openen. Het wordt een verpleeghuis voor ouderen met een laag inkomen: alleen AOW of een klein aanvullende pensioen. Maar vooral een verpleeghuis zonder managers, bureaucratie of commercie. De bewoner staat centraal, en het zorgbudget komt in de eerste plaats hem of haar ten goede. Een kleinschalige woonvorm voor senioren, noemt Slagter het. Hij gelooft er heilig in. ,,We moeten terug naar de menselijke maat. Verpleeghuizen zijn zorgfabrieken geworden. Lees de jaarverslagen er maar op na: dure panden, managers, marketingafdelingen en beleidsmedewerkers. Vooral de minder bedeelde oudere is daarvan de dupe. ”

In het Ben Oude NijHuis komen slechts 57 bewoners, ‘geleid’ door één Hoofd Zorg met een asistent(e). Verder een stuk of veertig verzorgenden en achttien huismoeders, beide in continudienst. ,,Ik garandeer dat per groep van negen dementerende mensen steeds twee verzorgenden en een huismoeder of -vader aanwezig zullen zijn. Bij ons hoeft niemand drie uur te wachten voordat hij naar de wc kan. Alle geld naar de zorg”, belooft Slagter (63).

Hij kwam op zijn idee na een uitzending van ‘Pauw’ najaar 2014. De hoogbejaarde Ben Oude Nijhuis (82) trok daarin fel van leer tegen de erbarmelijke zorg voor zijn zwaar dementerende echtgenote in een Haags verpleeghuis: drie huiskamers met dementerenden, en geen verzorging aanwezig. Oude Nijhuis besloot vervolgens zelf maar op de bejaarden ‘te gaan passen’. Een paar weken na zijn noodkreet overleed hij, maar Slagter nam het stokje over.

,,Ik heb jaarlijks 55.000 euro beschikbaar per oudere met zorgindicatie vijf, dat is vergevorderde dementie. Ik ben ervan overtuigd dat je daarvan uitstekende zorg kunt verlenen. Tenminste, als je het niet laat wegstromen naar overhead.” Volgens Slagter wordt jaarlijks ruim één miljard euro verspild in de verpleeghuiszorg, ofwel twintig procent van het totale budget. Weet hij zeker dat hij zelf overhead kan voorkomen? ,,Het zal wel moeten”, zegt hij, ,,want we hebben er simpelweg het geld niet voor. De salarisadministratie? Die besteed ik gewoon uit.”

Het Ben Oude NijHuis kent twee vleugels: een zorgvleugel voor dementerenden en een woonvleugel voor ouderen met een lichtere zorgvraag. Voordeel van die indeling is, in de ogen van Slagter, dat echtparen niet na vijftig jaar huwelijk uit elkaar hoeven als een van beiden gaat dementeren. Onder de 57 bewoners zullen zich verder vier studenten bevinden. Zij bewonen tegen een zacht prijsje (300 euro per maand) de zolderverdieping en worden bij wijze van tegenprestatie geacht vrijwilligerswerk te doen, bijvoorbeeld b.b.q.-parties organiseren in de voormalige kloostertuin.

Het is vooral die tuin van drieduizend vierkante meter waar Slagter voor viel. ,,Kijk eens wat een paradijs”, zegt hij met een wijds gebaar. ,,Wat zullen de ouderen het hier straks heerlijk hebben met al die geuren, kleuren, vlinders en een prieel.”

De financiering van het Ben Oude NijHuis is een hoofdstuk apart. Maandenlang struinde de omroepbaas woningbouwcorporaties af, maar overal ving hij bot. ,,Ik heb 57 corporaties aangeschreven. Uiteindelijk wilde niemand meedoen. ‘Het past niet binnen ons beleid’, zei de één, ‘we hebben onze handen al vol’ schreef de ander.”

Uiteindelijk klopte Slagter aan bij een commerciële bank, waar de Stichting Ben Oude NijHuis 4,4 miljoen euro kon lenen. De overige 2 miljoen euro die nodig is komt uit de Goede Doelenstichting MAX Maakt Mogelijk en uit de ledenraad van MAX. ,,We betalen de lening af met de opbrengst van de huur die per kamer maandelijks zo’n 500 à 650 euro zal bedragen, inclusief eventuele huurtoeslag.”

Een woordvoerder van Aedes, koepel van woningcorporaties, beaamt dat de bouw van verpleeghuizen een kerntaak is, maar dat iedere corporatie zijn eigen afweging mag maken. ,,Ze kijken naar wat lokaal nodig is. In de ene gemeente is dat een verpleeghuis, in de andere is er een tekort aan betaalbare huurwoningen voor jongeren, vluchtelingen, reguliere huurders of verslaafden. In jargon gesproken: je moet passend toewijzen. Dat ligt vast in woonvisies van gemeenten en prestatie-afspraken tussen gemeenten, huurders en corporaties.”

Volgens het Ministerie van Volksgezondheid voldoet Slagter met zijn Stichting Ben Oude NijHuis aan alle wettelijke vereisten om zorggelden te mogen besteden. ,,Slagter heeft de zaken goed voorbereid. De plannen zijn ook met staatssecretaris Van Rijn besproken.”

Het bedrag van één miljard dat over de balk zou worden gesmeten herkent de zegsman ‘niet direct.’ ,,Wij staan voor hetzelfde als Slagter: zorggeld moet zoveel mogelijk naar zorg. Daarbij is een bepaalde vorm van managen wel nodig. Maar goed, Slagter kan met een schone lei beginnen. Misschien zullen we nog veel van hem leren.”

‘Voor managers hebben we simpelweg geen geld’

https://www.nrc.nl/nieuws/2017/06/08/alle-handen-aan-het-bed-in-overschie-10982615-a1562152

 

2 thoughts on “Een verpleeghuis zonder managers

  1. Geachte heer Pekelder,
    met interesse heb ik uw artikel gelezen. Echter zoals ook uit de reactie van de heer Wolters blijkt, is het Ben oude Nijhuis niet het eerste verpleeghuis zonder managers. Sedert 1 april 2014 initiëren wij kleinschalige woonvoorzieningen voor ouderen met dementie en jongeren met een verstandelijke beperking. Deze woonzorglocaties zijn zelfsturend en dus zonder management, teamleiders, overhead etc. Wij geloven sterk in de verantwoordelijkheid, kennis, kunde, creativiteit en ervaring van al onze medewerkers.
    Sterker nog, de heer Slagter is op 9 november 2015 bij ons in het Boeijend Huys geweest om te zien dat het inderdaad kleinschalig en zonder managers kan. Een filmploeg heeft alles gefilmd. voorafgaand heeft een van zijn medewerkers veelvuldig contact met ons gehad om meer te weten te komen over onze manier van werken. Daartoe is zij met een andere collega bij ons op de woonvoorziening geweest, maar ze heeft ook veelvuldig gebeld met ons en allerlei vragen gesteld. Daarnaast hadden we ook veel mailcontact. Ik heb hen heel veel verteld, ons ondernemingsplan gegeven, onze cijfers, welke deskundigheid je in huis moet halen, hen voorgesteld aan diverse mogelijke financiers, etc, etc, etc.
    Jan Slagter zag ons Boeijend Huys als het voorbeeld over hoe het zou moeten.

    Ik snap dat je als BN’er graag met een primeur weg wil komen, maar helemaal eerlijk voelt het voor mij niet aan. Desondanks steun ik van harte zijn initiatief en is samen met hem ook onze wens dat Nederland op deze manier anders voor onze ouderen en andere zorgafhankelijke mensen gaat zorgen.

    Als u wilt kunt u contact met mij opnemen. De contactgegevens staan op onze website.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *