Iedereen overleden, maar Grace Brothers blijft

Mr. Rumbold druk aan het werk in 'Are you being served?'
Mr. Rumbold druk aan het werk in ‘Are you being served?’

In ‘Shownieuws’ (SBS 6) was het maar een kort berichtje: “Nicholas Smith is op 81-jarige leeftijd in het ziekenhuis overleden.” Toch is het heengaan van Smith meer dan zomaar een sterfgeval van een Britse acteur. Hij was de laatst levende hoofdrolspeler van de originele cast van ‘Are you being served?’

Als mr. Rumbold gaf hij gezicht aan de compleet incompetente manager van warenhuis Grace Brothers. Voor die koddige rol had hij zijn uiterlijk mee: kaal hoofd en flaporen.  Zijn medewerkers pestten hem er graag mee.

Bij mr. Rumbold was het niet zozeer de tekst die je aan het lachen maakte – daar hadden we mrs. Slocombe, mr. Humphries en mr. Lucas voor – maar zijn gedrag. Ondanks een totaal  gebrek aan capaciteiten deed hij altijd op luide en opgewonden toon zijn nieuwste (mallotige) verkoopplannen uit de doeken.

Niettemin maakte hij wel eens een droge Engelse grap. Ik herinner me dat het voltallige personeel bij zijn kantoor aanklopte onder de uitroep: “Mr. Rumbold, we staan allemaal aan de andere kant van de deur.” Waarop Rumbold: “Dat is meestál het geval met mensen die een kamer binnen willen.”

Rumbold stond symbool voor waar de hele serie over ging: een parodie op de Britse klassenmaatschappij. Likken naar boven (young mr. Grace) kon hij als de beste. Het schoppen naar beneden was weggelegd voor Captain Peacock , een afdelingschef die daarnaast graag de katjes in het donker kneep.

Met seks had Rumbold niet zo veel. Net zo min als mr. Grainger. Die was er te oud en te moe voor. Maar de rest van het personeel lustte er wel pap van. ‘Are you being served?’ is naast een bespotting van de standenmaatschappij eigenlijk één grote een satire op de preutse Engelse moraal. Of beter gezegd, een satire op hoe kijkers die moraal het liefst zien: Victoriaans en conservatief.

Slocombe met haar ‘pussy’, Grace met zijn sexy secretaresses en Lucas die Dick als voornaam blijkt te hebben. Dit tot groot genoegen van Humphries, een über-nicht die desondanks nooit zo wordt benoemd. Schrijver David Croft zei zelfs dat hij Humphries helemaal niet als homo had willen neerzetten, maar als moederskindje. Zou het echt? Daarmee zou de seksuele satire compleet zijn: je mág zelfs geen homo zijn.

De BBC-reeks (1972 tot 1985) werd een internationaal succes. Bij ons zette de Tros de serie op de kaart (‘Wordt u al geholpen?) Recent begon de comedy zelfs aan een tweede leven in de Nederlandse theaters. En ‘De Tv Kantine’ (RTL 4) had een paar jaar geleden een aardige persiflage met Nelleke van der Krogt als mrs. Slocombe (“ik wil betere teksten dan m’n poesje dit en m’n poesje dat”) . In augustus nog herhaalde de BBC een aantal afleveringen.

Zo komisch als de serie is, zo tragisch de dood van de spelers: Debbie Linden (secretaresse van mr. Grace) overleed in 1997, 36 jaar oud, aan een overdosis heroïne, John Inman (Humphries) in 2007 aan hepatitis A, Wendy Richard (miss Brahms) in 2009 aan borstkanker en Mollie Sugden (Slocombe) in datzelfde jaar na een lang en slepend ziekbed. En nu dus Nicholas Smith, gestorven na zoiets prozaïsch als een val in zijn woning.

Een schrale troost: de hele cast van ‘Are you being served?’ mag nu dan zijn overleden, de comedy is en blijft wereldwijd een tv-klassieker.

2 thoughts on “Iedereen overleden, maar Grace Brothers blijft

  1. Mooi verwoord. Heb het artikel uitgeknipt om te bewaren. Een serie waar ook mijn vader zo van kon genieten. Einde van een tijdperk … Dank dat u er even bij stilstaat

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *