Het feest dat de val van de sjah inluidde

Prins Bernhard begroet sjah Reza Pahlavi en keizerin Farah Diba.
Prins Bernhard begroet sjah Reza Pahlavi en keizerin Farah Diba.

Het was het grootste feest ter wereld. En misschien ook wel het idiootste. Midden in de van ongedierte vergeven woestijn van Persepolis liet de Iraanse sjah in 1971 een gigantisch tentendorp bouwen om het 2500-jarig bestaan van het Perzische Rijk te vieren. Er moest een snelweg worden aangelegd en een vliegveld. Het Parijse toprestaurant Maxim’s deed de catering: 2500 flessen champagne, 12.000 flessen whisky, 25.000 flessen wijn, 360.000 eieren, 1000 kilo kaviaar.

Er werden 50.000 zangvogels ingevlogen, maar die waren binnen drie dagen dood omdat ze niet tegen het klimaat konden. “Waar beginnen we aan, met al die slangen en reptielen?!”, had ceremoniemeester Ansari nog wanhopig uitgeroepen. Geen probleem. Een gebied van dertig kilometer rond Persepolis werd met gif bespoten, en het ongedierte met een vrachtwagen afgevoerd.

De VPRO zond deze week de schitterende Amerikaanse documentaire ‘The Greatest Party on Earth’ uit. Wie hem niet heeft gezien, moet beslist even terugkijken op Uitzending Gemist. Niet alleen omdat je adem stokt bij het zien van zoveel pracht en decadentie, maar ook omdat het met drank overgoten feest de aanzet was tot de islamitische revolutie in 1979. En niet in de laatste plaats vanwege de hilarische details.

Zo vormde zich onder de 600 gasten zo’n enorme wachtrij dat de helft buiten de feesttent stond, waar een hevige zandstorm losbarstte. Kapsels in de war, opwaaiende jurken, kronen vasthouden, zand in de ogen. Het gezelschap was een krankzinnige mix van communisten, monarchen, staatshoofden uit arm Afrika en presidenten. Keizer Haile Selassie nam 75 man personeel mee en zijn schoothondje met diamanten halsband. En bijna niemand kende elkaar. “Dus stonden ze in die grote tent maar wat naar elkaar te koekeloeren”, memoreerde society-verslaggeefster Sally Quinn van de Washington Post.

Prins Michael van Griekenland was evenwel in gesprek geraakt met een paar communisten. “Dat ging geweldig”, blikte hij lachend terug. “Ja, ze hebben heel wat Russische vorsten over de kling gejaagd, maar dat is historie, zullen we maar zeggen.” Hij was meegevlogen met de Scandinavische vorsten en het Griekse koningspaar, die samen één vliegtuig hadden gecharterd (lekker goedkoop, moet je maar denken). “Aan boord vertelde koningin Anne-Marie dat ze ’s avonds smaragden van de Romanovs zou dragen”, herinnerde de Griekse prins zich, “waarop ik zei: Ach, vergeleken met de juwelen van Farah Diba is dat peanuts.”

Verbijsterend om te zien dat tout le monde present was op de party van Mohammed Reza Pahlavi (ja, ook prins Bernhard), terwijl iedereen toch wist hoe het Iraanse volk werd onderdrukt. Daar leken de feestgangers zich niet druk om te maken. “Je pakte een stoel en ging lekker voor je privé-tent zitten”, vertelde Quinn. “Zo kon prins Philip naar de koning van Denemarken zwaaien of naar Grace Kelly: ‘Hallo, leuk je te zien, hoe is het?’ Zoiets heeft zich daarna nooit meer voorgedaan.”

Wie er na het zien van de film nog geen genoeg van heeft, moet het smeuiige artikel lezen van Maarten van Bracht deze week in de VPRO Gids: “Tito at een hele kalkoen, Haile Selassie een eend, en Sovjet-politicus Podgorny moest aan twee kanten worden ondersteund.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *