Euthanasie op tv blijft vervreemdend

Ans (100) is klaar met leven en wil dood.
Ans (100) is klaar met leven en wil dood.

Tijd  voor een ontboezeming: ik stop als tv-recensent. Geheel vrijwillig. Na deze maand is het afgelopen, en draag ik mijn eervolle baan over aan een ander. In een groter artikel zal ik nog terugbikken op mijn zes jaar voor de buis, maar nu, zoals vanouds, het aanbod van de afgelopen dagen.

De Vlaamse tv toonde een vrouw die op haar 100ste een computer kocht en een blog begon.  Nu, op haar 103de, heeft deze Zweedse Dagny Carlsson één miljoen volgers.  Ze is inmiddels een nationale beroemdheid, en wordt gevraagd voor talkshows en congressen. “De mensen om wie het gaat , komen niet aan het woord”, zegt ze op een ouderencongres. Ad rem is ze en scherp.  

Dat is wel eens anders geweest.  De blogster omschrijft zichzelf als iemand die het jarenlang ontbrak aan zelfvertrouwen. “Ik was stil en gesloten.” Van studeren kwam het niet, haar eerste man was alcoholist en bij haar tweede was ze te oud voor kinderen. Nu staat ze op een datingsite en zoekt ‘een leuke man om mee te dansen.’  “Ik heb nog een paar jaar te gaan. Ooit moet je toch jezelf kunnen zijn, niet?”  Een ontroerend ‘Koppen XL’-portret over een hoogbejaarde voor wie de dood nog ver weg lijkt: “Geef nooit op!”

Wat een contrast met ‘Panorama’, ook op de Belg. We zagen een radicale Londense moslimgroep, die totaal niet aan het leven hecht. Tijdens demonstraties roepen ze luidkeels: “Het echte leven komt hierna.” Centraal  stond ene Abu, eerst springkasteelverhuurder, nu IS-strijder in Syrië. Wat je noemt een hele sprong.

Hoewel de Britse maker Jamie Roberts de groep twee jaar volgde, lieten ze niet het achterste van hun tong zien. Niemand zei bijvoorbeeld dat hij het eens was met IS. Om niet achter slot en grendel te geraken, vermoedde Roberts. “Wij hebben hier geen vrijheid van meningsuiting”, bracht een radicale moslim daar tegenin.

Maar de beelden zeiden genoeg. Twee radicalen bekeken al etend en lachend executie-video’s van IS. “Kijk ze zitten in een kooi . Ze zullen verdrinken. Haha. Moet je zien, bij die komt het schuim uit z’n mond. Wauw!” Homo’s moesten van hoge gebouwen worden gegooid. “Op drukke plaatsen, met veel getuigen. Haha. Dat schrikt wel af.” Vooral dat voortdurende ‘ge-haha’ was huiveringwekkend.

Zo kwamen we van Carlssons ademloze liefde voor het leven terecht in een regelrechte minachting van het bestaan. De meeste mensen zitten er, denk ik, zeker op hogere leeftijd, een beetje tussenin: het leven is mooi (geweest), maar de dood hoort er nu eenmaal bij.

Zo’n vrouw zagen we in ‘De Levenseindekliniek’, een NTR-docu in de Week van de Euthanasie. Ans (100) had een stapeling van ouderdomsklachten en wilde niet meer leven. Hoe invoelbaar ook, toch blijft zo’n tv-euthanasie een nare, vervreemdende kijkervaring. Ans was juist nog naar het strand geweest en had ervan genoten. Ze vond het op dat moment zelf raar dat ze dood wilde. Was ze niet gewoon heel eenzaam? En was daar misschien nog wat aan te doen? Die vragen werden niet gesteld, laat staan beantwoord.

Een laatste glaasje met schoondochter en arts (‘ ja, wij proosten nog één keer’), en vervolgens de injectie. De onnatuurlijkheid van het ritueel, ik geloof dat ik aan dit soort programma’s nooit wen, tv-recensent of niet.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *