Erkel

Drie toneellichten bakenen de ruimte af die Arjan Erkel had als ontvoerde in Dagestan: anderhalf bij twee meter. Daarbinnen deed hij alles: slapen, lezen, backgammon spelen (3600 keer  in twintig maanden) en vervelen. Vooral vervelen.

De  Rotterdammer en oud-medewerker van Artsen zonder Grenzen werd  in augustus 2002 in gijzeling genomen door moslimrebellen, en staat nu met Vrijheid van denken en doen op de planken, zoals afgelopen week in het Oude Luxor.

Zijn relaas is afwisselend nuchter en ontroerend, dan weer vol galgenhumor. Maar altijd schurend: samen met je gijzelnemers tv kijken of koken, terwijl je executie op de loer ligt. Met weinig hulpmiddelen – een matras en slaapzak als symbool voor het ondergrondse gijzelhol – maakt Erkel tastbaar hoe je zelfs met terroristen een vertrouwensband kunt opbouwen. ,,Ik vroeg mijn kaars terug, omdat ik claustrofobisch werd.” ,,Oké, zeiden ze, als je de boel maar niet in de fik steekt.”

Erkel neemt geen blad voor de mond. Over hoe zijn oksels roken, zijn kruis plakte en zijn voeten stonken. Over poepen onder toezicht (,,geloof me, dat poept niet lekker”), en hoe hij zich schaamde toen hij aanvankelijk weersprak dat hij joden of homo’s kende. Waarop gitarist Jan Wilm Tolkamp San Quentin( I hate every inch of you) inzet van Johnny Cash. Tolkamp, ex-gitarist van Normaal, is niet voor niets uitgekozen. Oehoe oehoerend hard, zong Erkel als overlevingssong in Dagestan.

De oud-AZG’er is niet zuinig: een voorstelling van tweeënhalf uur. Eerlijk gezegd een beetje te lang, vooral voor wie zijn boek Ontvoerd al heeft gelezen. Maar er is nog wat anders. Erkel is (kwa)jongensachtig en ontwapenend, maar geen professionele acteur of conferencier. Hij hanteert een ijzeren chronologie waardoor het drama al te zeer wordt uitgesponnen: het ijsberen, de vergeefse hoop op vrijheid, de leegte, de boeken die hij las, het komt allemaal te vaak voorbij.

Het doel van de voorstelling  – mensen stimuleren om iets van het leven te maken, want morgen is het afgelopen – komt daarbij te weinig uit de verf. Laat er eens een goeie regisseur naar kijken, zou ik zeggen. Spannende ingrediënten genoeg, nu nog een steviger bindmiddel.

Erkel neemt geen blad voor de mond. Over hoe zijn oksels roken, zijn voeten stonken.

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/10/12/erkel-a2417486

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *