Eerst nadenken, dan pas filmen

Meisje vertelt dat ze klaarkomen 'vet' vindt in 'Seks? Yes please!'
Meisje vertelt dat ze klaarkomen ‘vet’ vindt in ‘Seks? Yes please!’

Als ik het woord ‘steeds’ lees, ben ik altijd op mijn hoede. Zo ook bij het persbericht over de VPRO-docu ‘Sex? Yes please!’ “Het lijkt of de seksuele moraal steeds preutser en conservatiever wordt”, luidt de openingszin. Mijn eerste reflex is: waar halen ze dit vandaan, is er een onderzoek geweest? Het wordt niet uitgelegd. Het persbericht vervolgt met: “De maatschappij legt zichzelf met restricties van beeldtaal zelfcensuur op.” Weer die vraag: waar is deze conclusie op gestoeld? Immers, met internetporno en blootselfies op Facebook lijkt er juist meer seksuele ‘beeldtaal’ beschikbaar dan ooit.

Het heeft er alle schijn van dat de makers wat aannames uit de duim hebben gezogen om een rechtvaardiging te vinden voor hun documentaire. Echter, wat we te zien krijgen, zijn geen kuise jongeren, maar – zoals de titel al suggereert – precies het tegenovergestelde. Zou de boodschap zijn: zie deze jongeren eens in opstand komen tegen die ‘steeds preutser wordende’ maatschappij? Ook als dát de opzet was, is die mislukt. Nergens in de film wordt gerefereerd aan de aannames die de makers als basis presenteren.

Waarom doen ze zo moeilijk? Waarom zeggen ze niet gewoon: hierbij een documentaire over hoe hoger opgeleide, artistiekerige, deels uit subculturen afkomstige jongeren seks beleven? Helaas, die hele sociologische inkadering ontbreekt. We weten zelfs de namen van de jongens en meisjes niet. Wat daardoor resteert is een nogal willekeurige greep uit de veelkleurige seksuele ervaringswereld van jongeren. De één gebruikt een vibrator, de ander niet. De één is hetero, de ander gender-fluid. Aardig om te weten, maar wat moet je er mee?

Blijkbaar hebben de makers in een helder ogenblik ook zelf in de gaten gekregen dat hun aannames wel heel erg botsen met de praktijk. Het persbericht eindigt met een noot voor de redactie: “Toen we met filmen begonnen dachten we dat jongeren steeds preutser en conservatiever zouden zijn geworden, maar wat blijkt? Ze zijn juist vrijer dan ooit. Vrijwel alles kan en mag.” Tja, je kan natuurlijk ook eerst nadenken en researchen voordat je een documentaire maakt.

Waar wel goed over is gepeinst, is ‘Volgens Jacqueline’ (Vara). De opvolger van ‘Volgens Robert’ heeft een nogal pijnlijke voorgeschiedenis. De eerste reeks werd geschreven door Maria Goos en haar man Peter Blok, die tevens de hoofdrol (dokter Robert Finkelstein) speelde. Toen de Vara Goos om een vervolg vroeg, had Blok haar inmiddels verlaten. “We hebben nog geprobeerd ook de tweede serie samen op papier te zetten, maar dat ging niet”, vertelde Goos in ‘Pauw’.

Begrijpelijk, temeer daar beide reeksen draaien om huwelijksleed van de hoofdrolspelers (naast Blok Jacqueline Blom). Tot Goos’ geluk mocht ze de tweede serie schrijven vanuit het perspectief van de vrouw, Jacqueline dus. “Kon je zeker lekker wraak nemen op Peter”, suggereerde Jeroen Pauw. Dat was niet de bedoeling, verzekerde Goos. Ik ben geneigd deze begenadigde scenariste meteen te geloven. En na het zien van de eerste aflevering, waarin niet Peter maar Jacqueline voor schut staat (zo dronken als een Maleier), weet ik het zeker: Goos behoudt, ondanks alle persoonlijke leed, haar professionaliteit.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *