Ebola is niet te filmen

Zelden kwam een tv-actie moeizamer op gang dan die tegen ebola in Afrika. Ga maar na: op 8 augustus riep de WHO de medische noodtoestand uit, en pas een kleine vier maanden later ging Hilversum aan de slag. Tussen de tyfoon op de Filipijnen in november vorig jaar en de inzamelingscampagne op tv zaten maar tien dagen.

Hoe kan dat? Heel simpel. Een tv-actie moet het hebben van beelden, en die zijn stukken makkelijker en pakkender  te schieten na een verwoestende tyfoon dan na de uitbraak van een onzichtbaar virus. Zeker als het gaat om ebola, een plaag zo besmettelijk dat je ver bij de patiënt vandaan moet blijven. Niettemin maakte NOS-Afrika-correspondent Kees Broere tien mooie portretjes. Maar of die de ‘verborgen’ ziekte een gezicht hebben gegeven? Vermoedelijk is de 35-jarige Afrikaan die vertelde ebola te hebben overleefd, de kijker het meest bijgebleven. Genezen, dus niet meer ziek. Ebola is niet te filmen.

Tot overmaat van ramp weigerden bekende Nederlanders ook nog eens dienst. Afrika was te riskant, vonden ze. Een grotere catastrofe is in Hilversum nauwelijks denkbaar: een programma zonder nationale beroemdheden. Ze schoven wel aan in het belpanel, maar de omroepbazen hadden onze BN’ers veel liever de Afrikaanse rimboe ingestuurd. En wie kan hen daarin ongelijk geven?

Maar er is misschien nóg iets waardoor de tv-actie zo traag van de grond kwam. NOS-presentator Rik van de Westelaken vertelde in ‘ Pauw’ over de cynische sfeer op twitter en facebook. En dat is nog voorzichtig uitgedrukt. Lees maar: ‘Eigen volk eerst, laat de graaiers maar betalen, we hebben zelf al genoeg armoe, zolang bejaarden hier de urine langs de enkels stroomt’, enz.

In ‘Koffietijd’(RTL 4) memoreerde presentatrice Pernille la Lau dat hulpverleners die terugkeren uit Afrika door velen worden betiteld als a-sociaal omdat ze de ziekte naar hier zouden transporteren. “Voor mij zijn het helden”, voegde ze er voor de zekerheid aan toe.

De vorm waarin de nationale actiedag was gegoten (korte bulletins) zal aan de haat en weerzin weinig hebben verholpen. Als je al twijfelt aan het nut van zo’n inzameling, ga je zeker niet twaalf keer de tv aanzetten voor weer een ebola-flits. Juist door het zieke klimaat rond ebola  had Hilversum dat moeten weten. Alleen de bulletins voor ‘DWDD’en na het ‘8 Uur Journaal’ waren uitschieters, de uitzendinkjes overdag werden nauwelijks bekeken. Waarom geen ‘avondvullende show’, zoals bij de Filipijnen-ramp? Dan heb je veel meer kans om spanning op te bouwen en daarmee de kijker bij zijn nekvel te grijpen.

De opbrengst was een grote deceptie. Henri van Eeghen van de Samenwerkende Hulporganisaties riep in ‘Pauw’dat hij die 7,4 miljoen euro fantastisch vond, maar diep in zijn hart moet hij bitter teleurgesteld zijn. Bijna tweederde van die som was al voorafgaand aan de tv-actie ingezameld; in feite is er slechts 2,9 miljoen opgehaald. Het slechtste resultaat sinds jaren. Vergelijk maar eens met andere tv-campagnes. Tsunami Azië (2004): 112 miljoen, aardbeving Haïti (2010): 83 miljoen, tyfoon Filipijnen (2013): 18,5 miljoen. Alleen Syrië (2013) is nóg impopulairder dan ebola: 1,2 miljoen euro.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *