Duistere praktijken

Vlak voor kerst ging ik op bezoek in Huis Doorn. Ik was er al eens eerder, maar door de herdenking afgelopen jaar van de Eerste Wereldoorlog werd ik opnieuw nieuwsgierig. Vooral  naar de vraag hoe de afgezette Duitse keizer Wilhelm II hier asiel kon krijgen. En vooral kon hóuden.

Er is deze middag, vanwege de enorme drukte, geen rondleiding, maar suppoosten zijn bereid vragen te beantwoorden. Wilhelm II werd gerespecteerd in Doorn, krijgen we te horen, omdat hij het slot voor één miljoen gulden liet verbouwen, wat  de lokale werkgelegenheid ten goede kwam. En, oh ja, in de rooksalon hield hij lange monologen, waarbij de gasten vooral een luisterende rol was toebedacht.

Die (al te) menselijke kant zal zeker aan de monarch hebben gekleefd, maar wandelend door de in rococo- en Louis Seize-stijl opgetrokken vertrekken vraag je je toch af hoe een wegens oorlogsmisdaden gezocht staatshoofd hier asiel kon krijgen. Goed, we waren een neutraal land, en de keizer moest worden behoed voor een lynchpartij, zoals in Rusland.  Maar als je weet wat zich op dat idyllische landgoed afspeelde, ben je verbijsterd dat zijn asiel, verleend door koningin Wilhelmina, kon standhouden.

Ik zag er pas een onthullende documentaire over op de Duitse tv: ‘Wilhelm II im Exil’. Een hoofdrol daarin speelt de Duitse prinses Hermine Reuss, vanaf 1922 de tweede echtgenote van de keizer. Over haar is in Huis Doorn weinig te zien, maar zij veranderde het kasteel geleidelijk aan in een broeinest van fascistische sympathieën. Vanuit het slot spande de prinses samen met vooraanstaande nazi’s  om Wilhelm II terug te krijgen op de Hohenzollern-troon, met haarzelf natuurlijk als keizerin.

In 1929 reisde ze zelfs af naar de Reichsparteitag in Neurenberg om de troonkwestie te bespreken met de Führer, die ze openlijk bewonderde. Vier jaar later stond, als resultaat van haar lobby,  Hermann Göring voor de deur in Doorn.

Ook van de keizer zelf schetst de documentaire een ontluisterend beeld: reactionair, machtswellustig en anti-semitisch. Het eerste wat hij terug in Duitsland zou doen was een pogrom organiseren, zo brieste hij. Vanuit Doorn kreeg hij een hoogoplopend conflict met zijn oudste zoon, kroonprins Wilhelm. Die gooide het in 1932 op een akkoordje met Hitler: hij rijkspresident, Hitler rijkskanselier. Bang dat zoonlief via die U-bocht  de troon voor zijn neus zou wegkapen, dreigde de keizer met onterving, waarna de kroonprins inbond.

Een andere keizerszoon, August Wilhelm, was als NSDAP- en SA-lid een fervent nazi-propagandist. En de keizer zelf feliciteerde Hitler in 1940 met de ‘door God gewilde’ bezetting van Frankrijk. In datzelfde jaar toonde prinses Hermine zich buiten zinnen van geluk toen de Duitsers ons land binnenvielen: een verlossing, die soldaten voor de kasteeltrap, jubelde ze.

Het nazi-bloed liep dus via Doorn en dan vooral via die hier onbekende prinses. Tja, met die kennis kijk je toch anders naar de rijk gedekte dinertafels  in Doorn. Je peinst: hadden de Nederlandse autoriteiten weet van de duistere praktijken op de Utrechtse Heuvelrug? En zo ja, was het dan, zelfs in díe tijd gezien, niet merkwaardig dat dit allemaal maar kon op Hollands bodem?  Met die prangende gedachte verliet ik het winterse landgoed in Doorn.

Keizerlijk Huis Doorn was een broeinest van nazi-sympathieën

https://www.trouw.nl/home/duistere-praktijken-in-huis-doorn~af14e145/

One thought on “Duistere praktijken

Leave a Reply to Bart O. Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *