Downton Abbey, maar dan echt

Er is een klein wonder gaande in uitgeefland. Mensen die houden van de wereld van Jane Austen  hadden het al vernomen, maar langzaam sijpelt het mirakel door naar bredere lagen: Cliffrock Castle. Ofwel: hoe het debuut van een onbekende schrijfster uit Den Haag een bestseller belooft te worden.

Geen krant of publiekstijdschrift viste het prachtdebuut van Josephine Rombouts, kunsthistorica en taaldocent, als eerste uit de boekenberg. Nee, dat deed literair redacteur Katja de Bruin van de VPRO Gids. Die wijdde eind november onder de kop ‘De geest van Downton Abbey’ twee enthousiaste pagina’s aan het waargebeurde relaas van een Nederlandse huishoudster op een Schots kasteel. “Katja heeft een voorliefde voor alles wat met Engeland en Engelse tuinen te maken heeft, vandaar”, legt uitgever Querido uit.

Redelijk toevallig dus, maar het balletje rolde. En het rolde door. Eerst naar België, waar De Morgen het debuut op 5 december bekroonde met vier sterren. “We begonnen het te merken aan de boekhandels”, zegt Querido. “Ze gingen Cliffrock Castle steeds ruimer inkopen.” Op 14 december volgde NRC met een interview, op 2 januari de Volkskrant. Aansluitend bemachtigde het boek een 34ste plaats in de Bestseller 60.

Begrijpelijk, want Rombouts (een pseudoniem) heeft een gouden pen. Verwonderd, gedetailleerd en met tongue in cheek trekt ze ons een elite binnen waarvan we niet wisten dat die nog bestond. Eentje van upstairs downstairs, kroonluchters en bals. Rombouts vertoefde vijf jaar als huishoudster op een kasteel van een Schotse adellijke familie, waar ze op haar knieën de vloeren boende en met een meetlat de tafel dekte. En nu doet ze ons verslag van haar vermetel pogen overeind te blijven in die feodaliteit.

Dat lukte vooral door veel te zwijgen: do not speak unless spoken to. Zelfs toen de kasteelheer zonder aankondiging hekken liet plaatsen midden in de tuin van Rombouts buurvrouw – in verband met de aanleg van een nieuw bos – hield de housekeeper noodgedwongen haar kaken stijf op elkaar. Beeldend beschrijft Rombouts (1971) hoe ze de juiste, vaak ongeschreven etiquette-regels op het spoor komt. Zo leert ze dat als de hond in de hal heeft gepoept ze het beste kan meedelen: it seems that one of the dogs has forgotten itself.

Rombouts’ steun en toeverlaat is The Butler’s Guide, die ze ergens in het kasteel opduikelt. Je proeft hoe ze zich verkneukelt wanneer ze de hoofdstukken uit die gids voor ons oplepelt: hoe een fluwelen hoed te borstelen, hoe een vilten hoed te borstelen, hoe avondjurken in te pakken. Maar toch blijven er nog vragen open. Zoals bij dat diner waarvan Rombouts betwijfelt of er portglazen op tafel moeten. “Bij Downton Abbey doen ze het wel”, laat ze zich ten einde raad ontglippen. Waarop de kasteelvrouw: “Dan doen wij het ook.” En dat is natuuurlijk wel weer heel erg geestig: de aristocratie die Downton Abbey volgt.

Van Cliffrock Castle zijn inmiddels achtduizend exemplaren verkocht. “Dat is voor tegenwoordig heel veel”, zegt Querido. “Nog tweeduizend erbij, en het is een bestseller. Dat zullen we met dit debuut zeker halen, want het is een echt doorvertelboek. In die zin zou het ook heel goed een longseller kunnen worden.”

Hoe een onbekende Haagse schrijfster een bestseller op haar naam krijgt

https://www.trouw.nl/cultuur/downton-abbey-maar-dan-echt~ad05336d/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *