De poëzie van het Engelse platteland

Wie van het Engelse platteland houdt, kon zich de afgelopen weken verlustigen in ‘Verborgen dorpen’ van omroep Max. Van de ruige kustlijn van Yorkshire (God’s own country) tot de groene heuvels van Wales en het romantische landschap van Devon, alle clichés bleken werkelijkheid: idyllisch, pittoresk, betoverend.

En dan de presentatrice! Wat een briljante vondst: Dame Penelope Keith. Britser dan zij bestaat niet: Shakespeare-actrice (maar bij het grote publiek vooral bekend van de tv-comedy ‘To the manor born’), heet aardappeltje in de keel (ze spreekt ‘really’ uit als ‘rèllè’)en gekleed in pasteltinten, shawls en strohoedjes. ’s Middags zit ze aan de cream tea. En altijd in voor tongue in cheek.

“I don’t think anyone rèllè knows what they are doing”, concludeert ze droogjes als ze in Abbots Bromley een koddig geklede herengroep ziet dansen met rendiergeweien in de aanslag. Het is een van de vele zonderlinge Britse tradities waarin deze serie grossiert. Van de jacht op de hertog van Tyrone in de bossen van Combe Martin tot de traditionele dorpsmarkt in Yarlington, waar mr. Atweel in 1789 zijn echtgenote verkocht aan mr. Wadman. “Voor hoeveel?”, vraagt Keith. “Vijf shilling? Schandelijk!”

Woensdag was helaas al weer de laatste aflevering. We hoorden hoe de grote Britse schrijver Thomas Hardy († 1928) de poëtische schoonheid van Dorset bezong , maar naast de idylle ook het geweld en de dood zag. Wie snel is kan nog een paar delen terugkijken op Uitzending Gemist.

Zit zo’n serie er voor Nederland ook in, vroeg ik me af. Een telefoontje naar Max-directeur Jan Slagter leert van niet. “Het beeld zou voortdurend worden verpest door windmolens.” Dat lijkt een beetje overdreven, maar ‘vervuild’ is ons platteland zeker. In het landelijk gebied rond de Randstad zie je alleen maar bedrijventerreinen, kassen en (inderdaad) windmolens. Landschapsarchitect Adriaan Geuze maakt zich er al jaren druk over. “Ik wil de Hollandse horizon zien zoals Paulus Potter hem schilderde: als een streep tussen de poten van een stier”, zei hij in een interview.

Gelukkig hebben we buiten de Randstad nog wel mooie dorpen met horizon, maar ook daar is een ‘verlelijking’ aan de gang. Gevels van grote winkelketens verjagen de schilderachtigheid, en alle dorpen beginnen op elkaar te lijken. Trouwens, wie van onze actrices zouden we op pad moeten sturen? Ellen Vogel leeft niet meer. Bovendien, ze zou met haar deftigheid maar detoneren tussen de Trekpleisters en Blokkers van Delfzijl.

Kijk, en dát zie je in ‘Hidden villages’, zoals de Channel 4-serie oorspronkelijk heet, nu niet: monsterlijke gevels. Hoe dat kan? Misschien zijn ze er strenger. Zo hoor je bewoners geregeld zeggen: “De buitendeur een andere kleur geven? Nee hoor, dan moet je eerst toestemming vragen aan het hertogdom.” In het ‘experimentele’ nieuwe dorp Poundbury zijn caravans en boten verboden, evenals antennes op het dak. En in Milton Abbas is elke verbouwing aan de monumentale panden taboe. Zelfs oude dorpsambachten keren weer, zoals de siersmid in Aldbourne. Dorpelingen zorgen voor een goed gevuld opdrachtenboek. En in Cartmel is de sticky toffee pudding terug.

Keith’s reisgezel was de Batsford-gids uit de jaren dertig. Vaak sloeg ze het boek dicht onder de gelukzalige verzuchting: “Er is de afgelopen decennia niets veranderd. Het is hier nog even mooi.”

Alle clichés blijken werkelijkheid: idyllisch, pittoresk, betoverend

https://www.trouw.nl/cultuur/de-poezie-van-het-engelse-platteland~a0ac4dcf/?cn=bWVudGlvbg%3D%3D

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *