De liefde blijft iets ongrijpbaars

Pierre Bokma: een tv-portret voor zijn 60ste verjaardag.
Pierre Bokma: een tv-portret voor zijn 60ste verjaardag.

De VPRO blijft nog even reizen. Na ‘Het Duitsland van mijn moeder’ van Britta Hosman, een serie die wat langzaam op gang kwam – eigenlijk pas na deel drie -, zwermt de omroep nu uit over de hele aardbol. In ‘De wereld in zeven dagen’ brengen regisseur/cameraman Hans Pool en journalist Koos de Wilt telkens een thema in beeld. Het begon deze week met de liefde.

Stellen worden steeds in dezelfde ‘When Harry met Sally’-achtige setting gefilmd: naast elkaar op de bank. Behalve dan in Kenia, waar we Ken heen en weer zien banjeren. Misschien wel toepasselijk voor iemand die polygamie als principe heeft. Dan is hij bij Rosie, dan bij Phena. Of bij zijn twee moeders  (zijn derde moeder, de biologische, is overleden). Kens vader was blijkbaar ook al een liefhebber.

Volgens voice over Adriaan van Dis leven polygame mannen twaalf procent langer dan monogame. Maar is dat wat de kijker wil weten? Eerlijk gezegd was ik nieuwsgieriger naar de vraag of de polygamiewet (anno 2014) ook geldt voor vrouwen. Dat blijkt, na even googelen, niet het geval. Wat vinden vrouwen daarvan? We horen er niets over.

Voice over en beeld sluiten in deze serie wel vaker gebrekkig op elkaar aan. De teksten van Van Dis zijn streng en beslist. Zoals: “Verliefdheid is een romantische illusie.”Of: “Liefde is niet origineel, maar doordrenkt van imitatie.” Dat moge allemaal waar zijn, wat we zien is heel wat anders: mensen die innig van elkaar houden, of dat althans proberen. Waar is het mis gegaan in de coördinatie tussen beeld en geluid?

En nu we toch aan het mopperen zijn: waarom wordt er zo weinig context geboden? Waarom moeten we soms gissen naar het land? Ja, waarom zien we zelfs geen namen? De kijker krijgt geen enkele greep op al die verhalen van China tot Rusland. Een rommelige start van deze zevendelige serie.

In ‘De vele namen van Pierre Bokma’ (Vara) ging het ook over de liefde. De 60-jarige acteur werd vrij laat vader, maar toen ging het ook rap, een beetje op z’n Keniaans: vier kinderen bij drie vrouwen. “Wat is liefde?”, vroeg Bokma zich af. “Ik denk dat bij mij de brandstof liefde was, alleen ging het voertuig af en toe de verkeerde kant op.” Prachtige beeldspraak. De film (van Coen Verbraak) zat er vol mee. Neem de openingszin: “Misschien stuur ik steeds een afgeleide van mezelf naar buiten en blijf ik in mezelf opgesloten.” Ja, dan blijf je wel kijken.

Een fijngevoelig psychologisch portret over een topacteur die als kind van pleeggezin naar internaat ging, en, naar eigen zeggen, aan die wortelloosheid zijn talent heeft te danken om zich steeds in andere rollen te kunnen inleven. En passant leerden we hoe method acting bij Bokma in zijn werk gaat. Voor zijn rol in ‘Tonio’ verplaatst hij zich in zijn vader die, weliswaar door eigen keus, zijn kind (Bokma dus) verloor.

Over zijn natuurlijke ouders had ik graag wat meer gehoord. Verbraak liet het er bij. Niettemin zag en proefde je Bokma’s worsteling. Ook over het acteren. Dat wordt alleen maar moeilijker bij het klimmen der jaren. Een steeds harder gevecht tegen de routine. “Om niet in herhaling te vallen, moet je voortdurend de wijzer verzetten. Maar daar heb je de hele klok voor.” Weer zo’n mooie, doorleefde uitspraak.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *