‘De grens bereikt’ nam kijker serieus

Enschedeërs uiten hun zorg over asielzoekers tegen Filemon Wesseling.
Enschedeërs uiten hun zorg over asielzoekers tegen Filemon Wesseling.

De titel was een vondst: ‘De grens bereikt’. Voor tweeërlei uitleg vatbaar en daarmee een uitstekende weergave van de gevoelens onder de kijkers: zij die asielzoekers welkom heten en zij die daar vraagtekens bij zetten. Opiniepleiler Gijs Rademaker vertelde live dat 61 procent tot de eerste groep behoort en 39 procent tot de tweede. Een ambivalentie die in de uitzending goed tot uiting kwam. En daarmee voldeed de publieke omroep aan een van zijn belangrijkste doelstellingen: een afspiegeling zijn van de samenleving.

Gerdi Verbeet hoorde (uiteraard) tot de eerste groep. Hoewel de aanleiding voor haar komst naar de studio boterzacht was – ze had een handtekening gezet onder een oproep om asielzoekers te helpen – bleek haar boodschap spijkerhard: “Men doet alsof wíj worden getroffen, maar is het niet veeleer zo dat zíj worden getroffen?” Wat doet u zélf om vluchtelingen bij te staan, vroeg Jeroen Pauw scherp. “Geld storten en de discussie beïnvloeden”, sprak de oud-Kamervoorzitter.

Toch altijd goed om Verbeet erbij te hebben. Ze heeft een onverwoestbaar positieve uitstraling, en dat weten ze in Hilversum. De andere kant van het verhaal vertelde Filemon Wesselink bij een toekomstig azc in Enschede. De omwonenden waren bang voor IS-terreur, verkrachtingen, inpikken van banen en verdere bezuinigingen.

In de NPO-studio waarschuwde een VMBO-lerares voor ‘nóg meer ontwortelde kinderen in de klas.’ Ze ergerde zich aan ‘al die mensen die zeggen dat ze iets voor vluchtelingen gaan doen.’”Er is al jaren genoeg te doen. In scholen en psychiatrische ziekenhuizen. Waar waren die vrijwilligers al die tijd?” Helaas verzuimde Pauw de lerares te vragen wat voor gevolgen haar opvatting zou moeten hebben voor de asielpolitiek.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff trachtte de vreemdelingen-angst te relativeren zonder overspannen verwachtingen te wekken. Een knap en realistisch verhaal. “Er zullen mensen tussen zitten die voor problemen gaan zorgen, maar ook mensen die ons iets moois brengen.” En: “Dat er IS-terroristen mee zullen komen, is niet uit te sluiten, maar voor de hand liggend is het niet.”Niettemin voelde Pauw zich niet erg gerustgesteld.

Daar openbaarde zich een manco. Zo’n beetje de hele uitzending stond in het teken van Nederland. Hoe is het perspectief vanaf de andere kant van de Middellandse Zee: wat voor vluchtelingen zijn het, is er veel kans op jihad-export, is er ontmoedigingsbeleid, hoe zit het met de mensenhandel, en wat zijn de mogelijkheden daar iets tegen te doen? De buitenlandse correspondenten van de NPO ontbraken geheel. Desondanks, binnen de gekozen opzet, een afgewogen programma. Met veel meer kijkers dan de actieshow van RTL-evenknie Humberto Tan afgelopen maandag.

Gelukkig vermeed de NPO de valkuil van belerende BN’ers. De enige beroemdheid was Youp van ’t Hek: “Als miljoen mensen opgetogen naar Duitsland willen, dan is er toch wel iets aan de hand.” Een goeie grap, die wat lucht bracht in de ernst. ‘De grens bereikt’ werd geen actieprogramma met knuffels, getelefoneer en gratuit vertoon van eigen morele voortreffelijkheid. Nee, een prima uitgebalanceerd journalistiek product dat de kijker serieus nam en hem aanzette tot verder nadenken.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *