De andere Hans Simons

Slechts een kort bericht in de krant, en in het achtuurjournaal zelfs dat niet: Hans Simons overleden. De reden van die zuinigheid was wellicht dat zijn hervormingsproject voor de zorg, het Plan Simons, roemloos stierf. Bovendien was hij al vijfentwintig jaar weg als staatssecretaris van volksgezondheid.

Maar er was ook een andere Hans Simons: de Rotterdamse PvdA-wethouder van onderwijs en culturele minderheden. Als jong journalist volgde ik hem in de tweede helft van de jaren tachtig voor het Rotterdams Nieuwsblad. In mijn archief stuit ik op een reis van de gemeenteraad in de zomer van 1987 naar Centraal Anatolië, het gebied waar het gros van de Rotterdamse Turken vandaan kwam.

Raadsleden wilden, vergezeld van ambtenaren en journalisten, onderzoeken hoe Turken in het land van herkomst leefden om  vervolgens aan de Coolsingel een beter minderheden-beleid te kunnen uitstippelen. We spraken Turken die vanuit Nederland met een remigratie-uitkering waren teruggegaan naar hun geboorteland, en zich gevangen voelden tussen twee culturen. De raadsleden luisterden allen vol begrip, van PSP tot VVD.

Je kunt je zo’n tocht nu niet meer voorstellen. Goed, het waren andere tijden, met minder migranten en nog geen IS-terreur, maar los daarvan: iedereen zou zo’n expeditie nu uiterst soft noemen. Toch was Hans Simons niet soft. Ik geloof  dat de reis voor hem een eye-opener was. “De emigratie van honderdduizenden Turken naar West-Europa heeft onaanvaardbare sociale en culturele conflicten tot gevolg gehad”, mijmerde hij op een terras waar we voor veertig cent cola dronken.

We hadden nu met eigen ogen gezien waar de Rotterdamse Turken vandaan kwamen: dorpen zonder verharde wegen, telefoon of riolering; kinderen poepten in het zand. In de steden Karaman en Konya troffen we een schare bedelaars en lieden die met kleine baantjes aan de kost probeerden te komen: schoenpoetsers, theeverkopers. En vijf keer per dag klonk de oproep tot gebed.

Die Turken, zonder veel opleiding of perspectief, zaten dus in Rotterdam. Het leek alsof dat besef toen pas ten volle tot ons doordrong. Leer de taal, volg onderwijs, Hans Simons werd niet moe dat te roepen tot de culturele minderheden in zijn stad. Daarbij wist hij dat de mogelijkheden van de Coolsingel beperkt waren. De migranten en hun organisaties moesten ook zelf de handen uit de mouwen steken. “We mogen van migrantenkinderen niet minder verlangen omdat ze de taal niet goed onder de knie hebben”, ik hoor het Simons nóg zeggen. Dat denken was in de PvdA van toen geen gemeengoed.

Hij was een realistische sociaal-democraat. In de zomer van 1988 verzuchtte hij in de krant: “De integratie is mislukt.” Dik een jaar later mocht ik hem in werkkamer 117 van het stadhuis voor de laatste keer spreken: Simons werd staatssecretaris onder Lubbers. “Ik ben tegen een rücksichtsloze vercommercialisering van de gezondheidszorg. Die boodschap zal ik meenemen naar Den Haag”, zei hij in dat afscheidsinterview. Ik denk: ook daarin had hij een vooruitziende geest. Nu de marktwerking compleet is, roept half Den Haag hetzelfde als de oud-bewindsman toen.

In januari 2016 een onverwachts weerzien. In het vliegtuig naar Spanje troffen mijn vakantievriend en ik Hans Simons en zijn vrouw Mariëtte. Ze nodigden ons meteen uit voor de zondagslunch in hun buitenhuis in Andalusië. Zo was Hans Simons ook: een hartelijke, innemende man.

Simons organiseerde een reis die nu niet meer gepruimd zou worden

https://www.trouw.nl/home/leer-de-taal-volg-onderwijs-hans-simons-werd-niet-moe-dat-te-roepen-tot-de-culturele-minderheden-in-zijn-stad~ab5ef231/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *