Britta Hosman wil te veel tegelijk

Britta Hosman met tolk Sasha op zoek naar haar familiewortels.
Britta Hosman met tolk Sasha op zoek naar haar familiewortels.

Na twee delen ‘Het Duitsland van mijn moeder’ ben ik het spoor een beetje bijster. Wat wil VPRO-programmamaakster Britta Hosman ons vertellen? Veel. Ik denk eerlijk gezegd té veel. Hosman probeert een familiekroniek te verbinden met de geschiedenis van heel naoorlogs Duitsland, en daarbij tevens een parallel te trekken met de huidige vluchtelingencrisis en het ruimhartige asielbeleid van Angela Merkel. En, oh ja, ook het slachtofferschap van Duitsers komt nog om de hoek kijken. Ze waren niet alleen daders tijdens WO II.

Hosman zal zelf het verhaal wel goed in haar hoofd hebben, maar ze krijgt het niet in óns hoofd. Ze rent te hard, hijgend ga je haar achterna, af en toe terugspoelend om de draad weer op te pakken. Met wie praat ze hier, waar gaat het over, wat is de relatie met haar eigen familiegeschiedenis? Er is te weinig focus.

Op zich lijkt de historie van haar voorouders geschikt voor een documentairereeks. Gegoede lieden, naar het schijnt, met een landgoed in het Oost-Pruisische Kringitten, toen Duits grondgebied. “Een wereld van bontjassen, gestreken witte blouses, porseleinen servies en zilveren bestek”, vertelde Hosman. Na een lange zoektocht vond ze slechts een serviesscherf terug.

Hosmans voorouders vluchtten begin 1945 voor de Sovjet-‘bevrijders’ richting westen. De aanhalingstekens staan er niet voor niets. “Alles wat op twee benen liep werd door de Russen verkracht, alles werd geroofd, de soldaten hadden de vrije hand”, hoorden we van de Poolse tolk Sasha. De familie probeerde te ontkomen met het Duitse cruiseschip Wilhelm Gustloff, maar dat mislukte. Gelukkig maar, want het vaartuig werd door de Russen tot zinken gebracht, met 9000 doden tot gevolg.  De familie koos uiteindelijk een ander schip en meerde af in Dantzig. Op zo’n moment zit je op het puntje van je stoel.

Maar helaas, dat duurt niet lang. Al snel wordt weer een geforceerde overeenkomst gezocht met het  Rusland van Poetin. “Heb jij je vrienden in Moskou zien veranderen?”, vraagt Hosman aan Sasha. Een ‘link’ die voor mij volledig uit de lucht kwam vallen. Waarom beperkt Hosman zich niet tot haar eigen familiegeschiedenis? Die is weliswaar niet urgent, maar boeiend genoeg. Het lijkt alsof Hosman de actualiteit er met de haren bijsleept om haar tv-reeks een zweem van noodzakelijkheid te geven.

Nergens voor nodig – we hoeven niet allemaal zo dicht op het nieuws te zitten als Jelle Brandt Corstius -, en jammer bovendien. Door de veelheid aan verhaallijnen dreigt de familiekroniek hopeloos te verbrokkelen. Dat heeft deels ook met haperende verteltechniek en slordige montage te maken. Vaak worden verhalen niet goed afgehecht en personages slechts tussen neus en lippen door geïntroduceerd, waardoor je nauwelijks weet met wie we van doen hebben. Zelfs bij Hosmans moeder duurde het even voordat je doorhad dat het inderdaad om haar moeder ging. Het had ook een tante kunnen zijn. Waarom geen gebruik gemaakt van zoiets simpels als ondertitels?

‘Het Duitsland van mijn moeder’ houdt te weinig rekening met de kijker. Geïnterviewden komen onvoldoende tot leven, en er zijn niet genoeg signalen om te hopen dat het met de rest van deze serie (nog vier delen) wel goed zal komen.

5 thoughts on “Britta Hosman wil te veel tegelijk

  1. Helemaal mee eens, ik begin me ook zorgen te maken. Een voorbeeld was het in beeld brengen van de toen al bejaarde en zijn straf uitzittende ex-Gauleiter Erich Koch. Zonder onderschrift. Ik wist wie het was, maar het gros van de kijkers vast niet. Een paar dynamische kaarten met het oorlogsverloop hadden ook geen kwaad gekund. Nu -3e aflevering- zit ze ineens weer in voormalig Oost Duitsland… Er staan zoveel goede documentaires over voormalig Oost Pruisen en de volksverhuizing op YouTube, bekijk die en je weet wat je moet weten.

  2. Van beroep ben ik leraar, dus ik ben van nature niet tegen verduidelijking van ingewikkelde zaken. Wie een HEUL duidelijke documentaire wil over alle zaken die Hosman aansnijdt, is het vast met je eens. Poetin, Hitler, Merkel, wat hebben die nou met elkaar te maken? Jij wilt dat ‘helder’ uitleggen, de kwestie fileren, uiteenzetten. Niet Hosmans keuze.

    Ik ben van een andere stempel. Ik heb, door persoonlijke omstandigheden en door studie, geen gebrek aan kennis over de Tweede Wereldoorlog, het sovjetcommunisme en zijn opvolgers, of de Duitse schaamte. Voor mij is Britta Hosmans verhaal zonneklaar, inclusief de lijnen die ze knoopt (en die, ook dat moge klaar wezen, voor discussie vatbaar zijn, wat geen zwakte is).

    De VPRO biedt geen Schooltv.nl. De VPRO vraagt een zeker ontwikkelingsniveau van haar kijkers. Ik ben daar niet tegen.

  3. De interviewster stoort voortdurend het verhaal doordat ze mensen in een bepaalde richting wil duwen. Ze is veel sentimenteler dan haar familie.
    ( ze mag haar Duits ook wel een beetje oppoetsen voor ze weer naar Duitsland gaat!)

  4. Ik ben het deels wel met de recentie en de bovenstaande reacties eens. Maar het doet het geheel toch tekort. Nu ik alle afleveringen gezien heb, moet ik zeggen dat het toch een heel goed beeld geeft. Zelf vond ik vooral deel 4 erg goed. Ik heb in elk geval met veel plezier en interesse de 6 delen bekeken. Hartelijk dank Britta voor deze mooie documentaire serie.

    1. net via uitzending gemist de laatste delen gezien, het is geen zwart/wit documentaire, niet iedereen in duitsland was fout.
      net zo min als de nederlanders massaal in het verzet zaten.
      met name onze vorstin niet, die op radio oranje niet een keer de joden heeft genoemd, zelfs bewerkstelligd dat in 1934 geen joodse opvang in ermelo kwam(te dicht bij haar vakantiehuis)daarom hebben ze eigenhandig westerbork mogen bouwen.
      top britta, met aangrijpende subtiele momenten.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *