Anita Witzier heeft de juiste toon te pakken

Ontroerend tafereel: patiënt Jur zingt een liedje voor Anita Witzier.
Ontroerend tafereel: patiënt Jur zingt een liedje voor Anita Witzier.

De provincie, u weet wel dat orgaan dat zich ’s winters buigt over het pekelen van wegen en zomers over schoon zwemwater in sloot en plas, dat orgaan dus, stond maandag centraal in ‘Nieuwsuur’.  De Statenverkiezingen komen er aan, zoals ieder al vermoedde, ‘dus’trommelde ‘Nieuwsuur’ de voorzitters van de Senaatsfracties op voor een debat. Logisch toch? Het ging over terrorismebestrijding. Hoe toepasselijk voor een pekel- en schoon zwemwaterinstelling!

Er kwam een mevrouw in beeld in een hoog dichtgeknoopt, streng mantelpak. Ze leek een Heilssoldate, maar zodra ze haar mond opendeed wist je dat dat niet kon kloppen. “Nederland moet DE-ISLAMISEREN!”, riep ze.  Mijn gedachten dwaalden af naar het recente islam-vierluik van Thomas Erdbrink. Had ik al gezegd dat ‘Onze man in Teheran’ een heel boeiende, onthullende en geestige VPRO-reeks was? Bij deze dan.

Des te moeilijker voor volgende VPRO-reisseries om Erdbrink te evenaren. De ‘vrijzinnige’neemt nu Groot-Brittannië onder de loep, en that’s different cook. Tot dusver kun je het, in tegenstelling tot Erdbrinks reportages, nauwelijks een journalistieke reeks noemen. Het is activisme. In deel één zagen we Ken Livingstone, oud-burgemeester van Londen. Als Labourman strijdt hij voor goed openbaar vervoer en betaalbare huurwoningen, en tegen de Tories. Een gemoedelijk, volks type, maar als kijker kreeg je toch zeer sterk het gevoel dat je naar een politiek pamflet zat te staren.

Ook in deel twee was dat het geval, toen actrice Cora Bissett ons meenam in haar strijd voor een onafhankelijk Schotland. Deze zondag is het de beurt aan advocaat Clive Stafford-Smith, die vecht voor behoud van het Britse platteland. Allemaal nobel en begrijpelijk, maar Marlou van den Berge en Djoeke Veeninga, de makers, geven de activisten te veel de vrije hand. Een puur journalistieke insteek had ‘Het Groot-Brittannië van’toch wat meer kleur en breedte gegeven. Laat onverlet dat de VPRO een van de weinige omroepen is die met enige regelmaat over onze landsgrens kijkt.

Een nieuwe wereld tovert Anita Witzier voor ons tevoorschijn. Ze logeerde in twee psychiatrische klinieken en doet daarvan verslag in ‘Anita wordt opgenomen’(KRO). In het doel van deze serie – het taboe op psychiatrie doorbreken – geloof ik niet zo. Dat ‘het ons allemaal kan overkomen’, een frase die tot vervelens toe wordt herhaald, weet toch elk normaal mens? En lieden die psychiatrische patiënten bewust willen discrimineren, zul je met zo’n serie niet bekeren.

Nee, veel interessanter dan die taboedoorbrekerij is dat we voor het eerst een inkijkje krijgen in het brein van geesteszieken. Een alledaags uitziende vrouw zit te puzzelen. Witzier knoopt een gesprekje met haar aan, dat halverwege een heel vreemde wending neemt . Je ziet langzaam de verbijstering op Witziers gezicht toenemen.

Tot nu toe komt de persoonlijke achtergrond van patiënten te weinig aan bod. En over wat ze wél vertellen vraag je je soms af of het echt is of psychotisch. Neemt niet weg dat het een mooie serie is. Witzier is geen medisch geschoold ondervraagster, maar one of the guys. Ze leeft met hen en haar toon is licht. Dat maakt deze reeks zo gewoon en tegelijkertijd zo bijzonder en intiem.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *