Een Romeinse stadskroniek

September 2014

Kurkentrekker

Ik koop een fles chianti bij de Spar aan de Via Nazionale. Met de fles in de hand wandel ik naar mijn hotel, enkele honderden meters verderop.  Helaas, kurkentrekker vergeten. Ik wandel terug naar de Spar. Geen kurkentrekker. Fles inleveren kan ook niet. De caissière neemt me mee naar het belendende restaurant, waar de ober mijn fles wijn ontkurkt. Sindsdien eet ik er elke avond. Ze hebben er dezelfde chianti als de Spar. En een kurkentrekker.spar-rome

The poop

Zondagochtend negen uur. Het is al razend druk in de metro.  Allemaal Romeinen die een dagje uit gaan, of naar familie. Of naar de mis. De Kerk der Friezen zit stampvol. Voor mij is nog net een plaatsje over. Een verrassing op het altaar. Is dat niet Gerda Verburg, oud-CDA-minister van landbouw? Ik vraag het haar bij de koffie na de mis. Ja, ze is Gerda Verburg, nu FAO-ambassadeur in Rome. En op zondagochtend solo-zangeres in de Kerk der Friezen.

Twaalf uur: de paus verschijnt voor zijn venstertje: Buongiorno, Avé Maria, non discriminazione, Amen.

franciscus

‘s Middags op de Aventijn, het is er lekker koel, ondanks de hitte in de stad. De vogeltjes fluiten. Bij de poort van de Maltezer Ridders staat een groep ‘voyeurs’, die door het sleutelgat een glimp probeert op te vangen van de Sint Pieter. Een Chinese toeriste vertelt dat ze naar Rome is gekomen ‘to see the poop’. Op de Aventijn ruikt het zoals altijd naar sinaasappels.

Stad van geduld

Nergens ter wereld staan de voetgangerslichten zo lang op oranje als in Rome. Rome is de stad van het geduld. Als ik bij de VVV vraag hoe ik bij de San Giovanni dei Florentini moet komen, weet ik niet of de medewerkster me hoort of dat ze rustig doorgaat met multitasken. Na een lange stilte komt heel bedaard het antwoord: buslijn 271, vierde halte. Ze kijkt me amper aan.

Café degli Angeli
Café degli Angeli

‘s Middags bij de thee in Café degli Angeli staart de ober een minuutlang in de menukaart wanneer ik wil afrekenen. “Vier euro dertig”, zegt hij uiteindelijk. Wat een rust, het lijkt wel zondagmiddag. Ik had het kunnen weten. Bij de lunch in Punto Zero  speelde de barpianist ‘The girl from Ipanema’. Een nummer voor nachtelijke, rokerige jazzfeesten klonk nu midden op de werkdag.

Reproduceren is ook een kunst

Ik loop binnen in Palazzo Cipolla voor een expositie van Andy Warhol. Marilyn Monroe, Elizabeth Taylor, Beatrix, ze hangen er allemaal. Warhol was geen originele kunstenaar in de zin dat hij zelf iets bedacht. Hij ging uit van het bestaande en reproduceerde dat eindeloos, zonder eigen interpretatie. De onafzienbare rij Brillo-boxjes en Campbell-blikken in Palazzo Cipolla zijn daarvan het bewijs. En ook ‘Het laatste Avondmaal’, Warhols laatste reproductie in 1986. Faam was Warhols obsessie, of het nu ging om filmsterren, soepmerken, schoonmaaksponsjes of Jezus Christus. Roem is roem.

Ik verlaat de expositie en wandel naar de nabijgelegen kerk. In het portaal zit een zwerver met een bedelnap. Ik zie dat hij nog maar één euro heeft opgehaald. Ik leg er een euro bij, ga de kerk in, steek een kaars aan en kom een minuutje later weer naar buiten. Nu heeft de bedelaar wéér slechts één euro. Hij heeft die andere natuurlijk in zijn zak gestopt, mijmer ik, zodat passanten denken: ‘Ach, die arme man, zo weinig gekregen. Ik geef hem een handvol munten.’ Een slim businessmodel, dat van die repeterende euro’s. Net als Warhol schept de bedelaar niets nieuws, maar gelooft hij in een eindeloze reproductie van het bestaande.

Een Beierse dorpskroniek

 

Mei 2014

Oranje vrouwen

Het ‘kamermeisje’dat me in Dinkelsbühl naar mijn hotelkamer brengt, heeft fel oranje geverfd haar. “Sie haben tolles Haar, Fräulein”, complimenteer ik. Ze begint zoet te glimlachen. Niet vanwege heur haar, maar vanwege dat ‘Fräulein’. “Dat hoor ik niet vaak meer”, zegt ze wijzend op een voorhoofdsrimpel.

Fränkischer Hof Dinkelsbühl
Fränkischer Hof Dinkelsbühl

‘s  Avonds bestel ik bij een tonronde ober in Fränkischer Hof een glas bier. Hij vertelt dat z’n moeder poppen verzamelt. “Ze heeft er al zo’n stuk of vijfhonderd, de oudste uit het midden van de vorige eeuw.” Een aantal exemplaren staat uitgestald in een kast in het restaurant. Een oudere dame met lang grijs haar aan een tafeltje naast mij kan zich niet langer bedwingen en zegt: “Ik heb bewondering voor die vrouw. Niet dat ik zo van poppen houd, maar wel van mensen die als ze eenmaal een besluit hebben genomen das fest durchsetzen.” Er zit een pop bij met fel oranje haar. Leeftijdsloos. Ze zal altijd Fräulein blijven.

Parkeerhel

Het parkeren bij hotel Goldener Hirsch in Dinkelsbühl is een drama. Er is een kleine, ommuurde parkeerplaats naast het hotel, maar die is zo smal dat de auto’s er alleen maar achter elkaar kunnen staan.  Ik wil ‘s ochtends vroeg weg, dus probeer ik de avond ervoor met de andere parkeerders  te regelen dat ik bij de uitrijdpoort mag staan. “Ja”, zegt een van hen, “ik vertrek nog vroeger dan u, dus als ik vooraan mag? Dankuwel.”De volgende ochtend, als ik wil wegrijden, ontdek ik dat zijn auto nog steeds niet is vertrokken. Ik sta dus geblokkeerd. Paniekerig speur ik de ontbijtzaal af. Daar is de man niet te vinden. Ik vraag aan de receptionist of meneer op z’n kamer is. “Nee”, zegt hij. Een uur later komt de ‘vroegparkeerder’aangeslenterd. “Ik heb mijn schema veranderd”, vertelt hij doodleuk. Je zal zoiets maar meemaken als je in alle vroegte je vliegtuig moet halen. Hotelgasten uit bed sleuren, ‘Fawlty Towers’-achtige toestanden.

Goldener Hirsch Dinkelsbühl
Goldener Hirsch Dinkelsbühl

 Vrouw met baardje

Twee dagen nadat een vrouw met baardje uit Gmunden het Songfestival heeft gewonnen, wandel ik langs de Donau en besluit bij wijze van stil protest deze avond geen Oostenrijkse wijn te drinken. De kranten in Donauwörth staan vol over de Oostenrijkse Eurovisie-travestiet. “Udo Jürgens maakt diepe buiging”, meldt Bild. Zelfs de links-liberale Süddeutsche Zeitung  wijdt er een paar kolommen aan. “Op internet is een haatcampagne losgebarsten tegen Conchita Wurst”, lees ik. In de verte klingelt, zoals altijd om elf uur, het stadscarillon ‘Dank U voor deze nieuwe morgen’. Maar of ik deze ochtend  zo content ben, weet ik niet geheel zeker.

Conchita Wurst
Conchita Wurst

55 jaar

Vandaag, zondag 11 mei, ben ik jarig: 55 jaar. Om het te vieren ga ik naar de mis in de Sankt Mang, een voormalig Benedictijner klooster in Füssen. Ik verwacht een barokke hoogmis met veel Mozart en wierook. We zitten per slot van rekening in Zuid-Beieren. Edoch, het is een sobere dienst. Zelfs geen kaarsen of koor. En de kerkbanken zijn al net zo hard en leeg als in Nederland.

Sankt Mang in Füssen
Sankt Mang in Füssen

Een bezoekje aan de CSU

Overal in Beieren zie je affiches van de CSU; het loopt tegen de Europese verkiezingen. In Donauwörth is zelfs een speciale CSU-winkel waar promotie-materiaal verkrijgbaar is en je met een ‘CSU-winkelier’kunt praten over de Beierse politiek. Ik vraag hoe lang de CSU nog een machtsfactor zal zijn, gezien de secularisatie. De man vertelt dat de ontkerstening in Beieren langzamer verloopt dan elders, maar dat de kerk als instituut haar beste tijd heeft gehad. Geloof en traditie zijn evenwel levendig gebleven, waaraan de CSU haar stemmenpercentage van nog steeds zo’n vijftig procent zou hebben te danken. “Onze minister-president Horst Seehofer hoeft geen coalitie te sluiten”, weet de CSU-medewerker.  “Hij zegt altijd: ‘Ik  heb een coalitie met het Beierse volk.'”

csu-logo

Ik wil weten waarin de CSU verschilt van haar grote zusterpartij de CDU. “Angela Merkel is ook ónze bondskanselier, maar wij zijn conservatiever”, vertelt de CSU-man onomwonden. “Wij zijn tegen de rem die Merkel heeft gezet op kernenergie. En we zijn ook tegen belastinggelijkstelling voor homo-paren.” Ik besluit spoorslags de winkel te verlaten. Mooie christelijke politiek om homo’s te discrimineren.

Een Zweedvlieger

Bij het diner ontmoet ik een Zweed die beweert met zijn privé-vliegtuig naar Donauwörth te zijn gekomen. “Bij ons in Zweden is dat heel gewoon hoor, dat je een eigen vliegtuig hebt waarmee je je vrienden bezoekt.” Hij bezit er zelfs twee, zegt de Zweedvlieger. “Wel ouwetjes, hoor”, voegt hij er vergoelijkend aan toe. Ben ik daar 55 voor geworden!

Katholieke kindervrienden

Overal in Beieren zie je standbeelden van zogeheten katholieke kindervrienden. In Dinkelsbühl staat er eentje tegenover de Sankt Georg. Het gaat om Christoph von Schmid (1768-1854), ‘Erzähler der Jugend’. Juist als ik voorbij loop, vertelt de gids dat Von Schmid een kerstliedje schreef voor kinderen, dat in heel Duitsland bekend is. Hij neuriet het, maar ik herken het niet.

Onkel Ludwig in Donauwörth
Onkel Ludwig

In Donauwörth weer zo’n ‘katholische Erzieher’: Onkel Ludwig met twee kinderen aan zijn zij. Deze Ludwig (1839-1914) schreef boeken waarin hij het jonge grut de christelijke waarden voorhield. ‘Helaas is daarmee de Eerste Wereldoorlog niet voorkomen’, vermeldt de plaquette. Dat zou ook wel een beetje te veel gevraagd zijn van Onkel Ludwig uit Donauwörth. nietwaar?

Toch een interessant verschijnsel dat er in Beieren naast ouders en leraren nog een derde categorie opvoeders was, die niet altijd tot de geestelijkheid behoorden: katholieke kindervrienden. Tegenwoordig lopen je bij die woordcombinatie helaas meteen de rillingen over de rug.

Heimwee naar Huis Wittelsbach

Ja, ze zijn er nog volop, Beiers die terugverlangen naar hun laatste koning Ludwig II. Bijgaande folder vond ik in een VVV-kantoor. Jammer dat ik dan al weg ben. Had een mooi verhaal in gezeten voor Trouw.

Koning Ludwig II van Beieren