Monthly Archives: June 2016

Compassie kun je doorgeven

Paulo Gomes, filiaalhouder van Ookami.
Paulo Gomes, filiaalhouder van Ookami.

Het is een woord dat meedrijft op de adem van de tijd: compassie. Een woord van eeuwigheidswaarde, stammend van het Latijnse com pati: samen lijden. Het waait door de wereld, door stad en land: we moeten meer compassie hebben met elkaar.

De Britse religiewetenschapster Karen Armstrong blies het oude parool in 2011 nieuw leven in met haar boek ‘Compassie’: een twaalf stappenplan naar medemenselijkheid. Drie jaar later landde het woord in de gemeenteraad van Rotterdam, waar moslimpartij NIDA voorstelde voortaan een stad van compassie te zijn. Burgemeester Aboutaleb omarmde de motie als een geschenk uit de hemel.

En zo dwarrelde het woord verder en verder, totdat het vorige maand neerdaalde op de bovenste verdieping van het Groothandelsgebouw. Daar zette de burgemeester zijn handtekening onder het Handvest voor Compassie. Mededogen is vanaf nu de kern van het gemeentelijk handelen. Haat en minachting worden bestreden, culturele en levensbeschouwelijke verscheidenheid gestimuleerd. Rotterdam is de 68ste stad in de wereld die het Handvest onderschrijft.

Erbarme dich, roept de Coolsingel tot zijn burgers. Maar kun je erbarmen opleggen? Moet het niet al sluimeren in de spelonken van de stad, zodat je het slechts hoeft wakker te kussen? Op de hoek van het Burgmeeester Meineszplein is het woord vlees geworden. Hier verrees vorig jaar mei, op initiatief van sociaal makelaar Rodney van den Hengel en jeugdcoördinator bij de politie Marco den Dunnen, het koffiehuis Ookami.

Heilige Rotterdamse Boontjes, heet het project, een knipoog naar de werkers die het koffiehuis draaiende houden: straatschoffies, boefjes en achtergestelden. Kortom, kwetsbare jongeren die moeilijk aan een baan komen. Filiaalhouder is Paulo Gomes, een 42-jarige Kaapverdiaan. “Je moet het zo zien”, zegt hij, “dit is een voorportaal van de arbeidsmarkt. Jongeren krijgen een leerwerktraject van vijftig weken, waarin ze worden opgeleid tot koffiebrander, barista en distribiteur. Met die werkervaring kunnen ze makkelijker en met meer succes solliciteren op de arbeidsmarkt. We hebben contact met meer dan vijftig bedrijven, zoals Feyenoord, Boskalis en Albert Heijn. Bij sommige AH-filialen ligt onze koffie zelfs in de schappen.”

Een project tegen draaideurcriminaliteit, met subsidie van de gemeente. Paulo heeft nu de A-status bereikt. Hij leerde op tijd op z’n werk komen, de kassa bedienen en mag nu leiding geven. In de kelder toont hij de rauwe Braziliaanse koffiebonen en de brandmachine. “Boven worden de bonen gemalen. Of niet. Sommige klanten komen hier geen koffie drinken, maar nemen een zak bonen mee naar huis.”

Ookami is een trefpunt van de wijde omgeving geworden. Op het terras zit een jongerenwerker uit Zuid, politieman Den Dunnen komt al telefonerend voorbij en binnen zien we een jonge wijkbewoonster. Paulo: “Mensen die het echt niet kunnen betalen geven we gratis koffie. Daarvoor hebben we een speciale pot, de Verbonden Rotterdammer, waar iedereen geld in kan stoppen. Eenzame mensen helpen we. Wat kan ik voor je doen? Boodschappen? Medicijnen halen?”

En zo blijkt, niet alleen de kansarme jongeren wordt compassie betoond, zij betonen het op hun beurt ook weer aan hun klanten. Barmhartigheid is een woord dat je door kunt geven, een werkwoord vooral. Heilige Rotterdamse Boontjes won de Compassieprijs 2016.