Monthly Archives: October 2015

Ja hoor, daar was ‘t weer: is Rutte wel ‘n echte man?

 

Ronald Plasterk vindt Fred Teeven pas echt een echte man.
Ronald Plasterk vindt Fred Teeven pas echt een echte man.

Razendsnel verdween het MH17-onderzoek uit het tv-nieuws. ‘DWDD’ ging een dag later alweer over onze verkeken kansen op het EK. Zelfs het oeuvre van Willy Alberti, vandaag als cd-box verschenen, werd met enig kunst- en vliegwerk binnen het EK-thema gepingeld: troostmuziek voor voetbalfans.

Is het vreemd dat het MH17-rapport zo snel verdampte? Misschien niet. Het bevestigde slechts wat we al bevroedden: een Buk-raket afgeschoten vanaf separatistisch grondgebied. Maar de belangrijkste vraag – wie was de dader? – bleef onbesproken. In ‘WNL Opiniemakers’ wist columnist Jan Dijkgraaf waarom: “Rutte buigt voor iedereen. Nu weer voor Poetin. Niet voor niets spreekt hij over een ramp in plaats van een aanslag.”

De premier kreeg het zwaar te verduren. Er was maar één echte kerel in de VVD, vond Dijkgraaf, en dat was staatssecretaris Dijkhoff. Waarop Plasterk: “Nou, vlak Teeven ook niet uit, hoor.” Opmerkelijk om de minister van Binnenlandse Zaken impliciet te horen beamen dat zijn baas geen ‘echte man’ is.

Goed voor het aanzien van de politiek? Ik vraag het me af. Gelukkig was er nog een ander onderwerp: Zwarte Piet (ja, nu al weer). “Van door een schoorsteen kruipen krijg je geen dikke rode lippen en ringen in je oren”, vermoedde de bewindsman. In de huiskamer ontstond nu toch enige verwarring: valt Zwarte Piet als Spaans onderdaan wel onder Binnenlandse Zaken? Nou ja, Plasterk kwam zo nu en dan op de Cariben, vertelde hij. Dat zal het wel zijn.

Mijn favoriete programma ‘Andere tijden’ (NTR/VPRO) was geheel gewijd aan de achting voor politiek Den Haag. “Nederlanders hebben veel vertrouwen in de democratie, maar veel minder in politici. Hoe kan dat?”, vroeg presentator Hans Goedkoop zich af. Het thema werd geïllustreerd aan de hand van ‘de lichting van ‘67’: de 57 (!) nieuwe Kamerleden die dat jaar instroomden en de politiek definitief een nieuw gezicht zouden geven.

Als hen dat al is gelukt, kwam dat in deze aflevering in elk geval niet uit de verf. Het ging maar over uiterlijkheden en details. Over de entree van de tv-camera op het Binnenhof, de eerste spijkerbroeken en gekleurde overhemden. Anneke Goudsmit (D66) had de toon van de uitzending feilloos door, toen ze ironisch informeerde: “Oh, u wilt naar mijn broekpak toe?”

Het enige inhoudelijke was dat een paar nieuwelingen met Hans Wiegel hadden nagedacht over de inefficiënte werkwijze van de Kamer. Er kwam een hele reeks aanbevelingen tot stand, maar die gooide de Eerste Kamer in de prullenbak. Weg plan. En dat terwijl Wiegel nog zo heerlijk voor zijn brainstormgroepje had gekookt. We zagen de jonge liberaal achter het fornuis in zijn Dokkumse buitenhuis. “Als na tien minuten de uien geel worden en het spek glazig, roer je de olijfolie en de riblappen er door. Dan de oven in, en klaar is je pot au feu.”

En toen kwam plots Hans Goedkoop met een antwoord op zijn beginvraag: het is Wilders die het aanzien van de Tweede Kamer besmeurt. Niet alleen was deze conclusie er met de haren bijgesleept, ze kwam ook nog eens na een uitzending die bol stond van de bonte Haagse bloesjes, jeans en gewaagde broekpakken.  Soms lijkt het vooral de televisie die het aanzien van de politiek beschadigt.

Kijkt de regering wel eens televisie?

De kerk sterft uit, ook in de Achterhoek.
De kerk sterft uit, ook in de Achterhoek.

Zou het kabinet wel eens tv kijken? Media-staatssecretaris Sander Dekker nauwelijks, zoals onlangs pijnlijk duidelijk werd in ‘DWDD’. Maar premier Rutte of staatssecretaris Dijkhoff? Ik vraag het omdat het Journaal meldde dat de regering versneld containers en kantoren wil laten verbouwen voor de huisvesting van asielzoekers.

Containers? Heeft Den Haag wel eens gedacht aan al die leegstaande kerken? Een gebedshuis kun je heel mooi omtoveren in woonruimte, zo bleek pas in ‘BinnesteBuiten’. Gitta en Maarten hadden de voormalige hervormde kerk in Ens herschapen tot een riante behuizing, zonder de oorspronkelijke bestemming te verloochenen. Langs de eettafel stond een kerkbank met het bordje ‘koster’. Zelfs het orgel was gehandhaafd. Maarten was wel blij dat Gitta het instrument niet meer bespeelde. “Het kan namelijk niet met koptelefoon, begrijpt u?”

‘BinnesteBuiten’ is een nieuw lifestyle-format van KRO-NCRV als opvolger van ‘Man bijt hond’. Zoals gezegd: het kabinet moet ernaar kijken. Maar daarmee is dan ook alles gezegd. Wat een gemakzucht: je tikt op Google ‘mensen in bijzondere woningen’ in, en je krijgt een hele waslijst. Deze week ging het over Bosschenaren in een verbouwde autogarage. En waar het vroeger alleen maar ‘te gek’ was om in een buitenissig huis te wonen, heet het nu ‘duurzaam’. Lijkt het toch nog heel wat. Vervolgens knip je al dat duurzame woongerief consequent op in drie stukken – waarom in hemelsnaam? – met tussendoor wat boswachterij en gekokkerel (geen programma zonder kok!), en klaar ben je.

Dat moet de coalitie ook hebben gedacht toen ze bij monde van Halbe Zijlstra en Diederik Samsom in het Journaal verkondigde dat de opvang van asielzoekers sober doch rechtvaardig zou worden. In ‘Pauw’ mocht Zijlstra die visie verdedigen, en daarbij viel op hoe slecht Den Haag zich op de te voorspellen vluchtelingenstroom heeft voorbereid. Die burgeroorlog in Syrië is toch al zo’n jaartje of vijf aan de gang? Alexander Pechtold snapte er niets van: “Bussen worden alle kanten opgestuurd, asielzoekers gaan van sporthal naar sporthal, en de burgemeester van Leiden moest pas in allerijl Ikea-kussentjes kopen voor een opvangcentrum.”

Ik had het al over kerken als (tijdelijke) herberg. Keuze genoeg. Volgens ‘Kruispunt’ (KRO) zullen van de 1500 katholieke godshuizen in 2030 nog maar 300 nodig zijn (voor 60.000 kerkgangers). ‘Kruispunt’ stak z’n licht op in de Achterhoekse Verrijzenisparochie waar acht van de elf kerken moeten sluiten. Een empathische reportage met oudere gelovigen die weemoedig terugkeken op een leven waarin de kerk centraal stond: doop, communie, huwelijk, begrafenis. Nu zitten er zondags nog twintig mensen in de mis. “Alleen de uitvaartdiensten zijn een groeimarkt”, sprak een gelovige droevig. De laatste eucharistieviering in Breedenbroek werd afgesloten met bier en worst.

Priester Peter Ambting noemde kerksluiting onvermijdelijk (‘als we nu niets doen, is straks álles verloren’), hoezeer hij de pijn van de parochianen ook begreep. Tot zijn spijt zag hij het christendom langzaam maar zeker uit Nederland verdwijnen. Voor de Sint-Martinuskerk in Megchelen was al een nieuwe bestemming gevonden: dorpsactiviteiten.

Matthijs van Nieuwkerk is onze nationale Prozac

Jubilerende Matthijs bedankt tafelheer Marc-Marie.
Jubilerende Matthijs bedankt tafelheer Marc-Marie.

‘De wereld draait door’ is als een stamkroeg. Er wordt gelachen en geflirt, geruzied en gehuild, gezongen en gedanst. Tien jaar bestaat het paradepaardje van de Vara nu, en dat werd zaterdagavond gevierd. Met een jubileumshow die niet eens zo heel erg veel verschilde van een gewone uitzending.

Oké, studio en praattafel waren groter dan normaal, maar de sfeer was vrolijk als altijd. Uitbundig, vol levenslust. Dáárom gaat ‘DWDD’ na één decennium nog steeds niet vervelen: je wordt er blij van. In die zin een on-Nederlands programma: geen gezeur en gemopper. Matthijs van Nieuwkerk is ons nationale anti-depressivum.

Maar hij is meer: een volksverheffer in een tijd dat dat woord taboe lijkt. Hij brengt op lichtvoetige wijze cultuur, literatuur en wetenschap in meer dan één miljoen huiskamers , en maakt daarmee een oud Vara-ideaal waar. Zaterdag zagen we een mini-opera over de Elfstedentocht. Mart Smeets had het libretto geschreven. Een sportieve geste van Van Nieuwkerk, want hoe lang is het geleden dat Smeets de Vara-coryfee toebeet dat ‘hij nog stommer was dan hij eruit zag?’

Dat fragment kwam nog even voorbij, evenals allerlei ander gekibbel: Theo Maassen versus Patricia Paay, Jort Kelder versus Pieter Storms (matten na afloop!) en Van Nieuwkerk versus Martijn van Dam. Ik zei het al: ‘DWDD’ is een kroeg. Lief en leed zetelen broederlijk naast elkaar aan de toog, maar het lief wint (meestal).

Er gebeurt áltijd wat: Claudia werpt een glas water in het gezicht van Prem (terecht, natuurlijk), René Gude vertelt met gebroken stem over zijn naderend levenseinde, iemand gaat op tafel dansen. Of een tafelheer onthult na zoveel jaar dat hij een pruik draagt. Van Nieuwkerk wist de datum nog precies: “Marc-Marie vertelde het mij op 13 februari 2009.”Diezelfde avond wist heel Nederland het. De pruik ging af. Voorgoed. Al was ze zaterdag een running gag in de jubileumshow.

Het leven wordt gevierd in ‘DWDD’. Dit weekend met een ode aan Aretha Franklin. Waarom? Omdat haar muziek vlak voor uitzendtijd altijd klinkt in de ‘DWDD’-studio. “Een soort bijgeloof”, vertelde Van Nieuwkerk. Zo kreeg de kijker een aardig blikje achter de schermen.

Maar waar was Charles Aznavour?! Hij zat wél in ‘Koefnoen’, dat de satire ‘De wereld draait deur’ bracht (de Avro hè, vandaar dat ‘deur’). “It’s been ten years”, zong ‘Aznavour’, “well then cheers, and bon chance.”

‘DWDD’ hield het bij artiesten uit eigen school. Hoeveel nieuwe talenten zijn niet ontdekt of groot geworden dankzij dit programma? Zaterdag brachten tien zangers van ‘DWDD recordings’ een hartroerende versie van Joe Cockers evergreen ‘With a little help from my friends’.

En de tafeldames Halina Reijn, Claudia de Breij en Leona Philippo vertolkten ‘Stand by your man’. Een twijfelachtig eerbetoon aan feestvarken Van Nieuwkerk. Immers, hoe complimenteus is het om te horen dat je ‘after all just a man’ bent? Maar de presentator reageerde met kushandjes. Beide benen op de grond, ondanks al het succes. Ook dat hoort bij een stamkroeg. Alleen, één verschil met een gewone bar: bij ‘DWDD’ gaat zelden iemand met een kater naar huis. Nou ja, La Paay dan. En Storms. En van Dam eigenlijk ook wel…

Tv let helemaal niet zo op rimpels

De media dringen botox op, is de boodschap van Sophie Hilbrand.
De media dringen botox op, is de boodschap van Sophie Hilbrand.

Natuurlijk kun je overal een probleem van maken. Bijvoorbeeld of je botox moet gebruiken of niet. En zo ja, of je het dan wilt vertellen aan je omgeving. Noem het een taboe, moet Sophie Hilbrand hebben gedacht, dat gaat er bij de publieke omroep immers altijd in als koek. En zo mocht de BNN-ster een 8-delige (!) serie fabriceren over ‘het taboe op cosmetische ingrepen en ouder worden.’

U hoort het al, van het begin af aan had ik mijn twijfels over ‘Sophie in de kreukels’. De eerste aflevering bleek voor éénderde te bestaan uit een interview met Linda de Mol, die – hoera, hoera – als enige wilde praten over haar botox-mania. De uitzending sloot af met de mededeling dat de rest van het interview in deel twee zou worden vertoond.

Na dat deel riep ik door het scherm tegen Sophie: het is de kwestie niet of je al dan niet open bent over je botox. Het gaat om heel iets anders. Om de vraag waaróm je zoiets doet. En dan moet het antwoord niet luiden: omdat ik er leuk uit wil zien. Nee, Sophie, je moet op zoek naar wetenschappers die de innerlijke pijn achter al die cosmetische operaties onthullen.

Het leek of ik op mijn wenken werd bediend. In deel drie sprak de presentatrice met dr. Liesbeth Woertman die in 1994 promoveerde op het onderwerp lichaamsbeelden. De klinisch psychologe sprak wijze woorden: “Als je als kind onvoorwaardelijke liefde hebt gevoeld, maakt je dat later minder ontvankelijk voor cosmetische chirurgie.” Precies, daar zit ‘em de knoop. Misschien moeten vrouwen die maar blíjven sleutelen aan hun uiterlijk eerder naar de therapeut dan naar de beautykliniek?

Helaas bleef het interview aan de oppervlakte. Zo kreeg Woertman niet de kans om te vertellen dat veel mensen door het vervagen van allerlei vertrouwde verbanden – partijen, verenigingen, vakbonden, families en kerken – alleen hun eigen eenzame ik hebben overgehouden, zoals ze in haar boek ‘Moeders mooiste, de schone schijn van het uiterlijk’ beschrijft. Het uiterlijk is een van de weinig overgebleven identiteitsbepalende factoren geworden.

Dat is het probleem met deze serie, het blijft allemaal zo vlak, zo onwetenschappelijk. Gesprekjes met collega-tv-sterren, gebabbel over de rol van de media, en steeds maar weer die vraag: to botox or not to botox? De interviews van Hilbrand hebben een hoog psychologie-van-de-koude-grond-gehalte. Zoals deze week met Eva Jinek. “Is de nadruk op het uiterlijk groter geworden?”, vroeg ze. “Ja”, antwoordde Jinek, “wereldwijd.” Hilbrand: “Wat vind jij van de tendens dat het uiterlijk dus steeds belangrijker wordt?” Let op dat ‘dus’. Het is jumping to conclusions in een feitenvrij relaas, en dat ook nog eens in internationaal verband!

Het is maar zeer de vraag of Hilversum zo hecht aan jeugdige schoonheid. Ik durf zelfs de stelling aan dat de televisie niet kijkt op een rimpel meer of minder. Sonja Barend was zonder botox tot haar 66ste op tv te zien, Clairy Polak (59) wordt voor onze ogen waardig oud, en Nelleke van der Krogt (67) was tot dit voorjaar het gezicht van het Avro-kijkcijfersucces ‘Tussen kunst en kitsch’. Met rimpeltjes en al, en ongeverfde grijze haren! Ik weet zeker dat Mies Bouwman (85), als ze zou willen, morgen terug mag op de buis. Dus, hoezo botox?

‘Zwarte tulp’ komt maar niet tot bloei

Eerst alleen online nu ook op tv: Huub Stapel in 'Zwarte tulp'.
Eerst alleen online nu ook op tv: Huub Stapel in ‘Zwarte tulp’.

Waar ligt het toch aan dat de RTL 4-serie ‘Zwarte tulp’ maar niet tot bloei komt? Het lijkt wel alsof je bij iedere aflevering opnieuw bij nul begint: wie was wie ook al weer, en wat was er aan de hand? Pas als je tulpenbaas Luuk Vonk (Huub Stapel) ziet opdoemen, gaat het langzaam dagen. Oh ja: twee kwekersfamilies die strijden om het bezit van de zwarte tulp. En Vonk is dood, maar probeert vanuit het hiernamaals nog van alles te regelen en recht te zetten. Precies, zo zat het.

Een knoert van een cliché natuurlijk, dat praten vanuit genezijde. Charles Dickens paste het stijlmiddel al toe in ‘A christmas carol’ (1843). In ‘Zwarte tulp’ is het fenomeen des te vervelender omdat Vonk er maar geen genoeg van krijgt: hij verschijnt vaker dan de maagd Maria in haar hoogtijdagen. De ene keer in de kas, de andere keer in de slaapkamer, ja hoor, daar is ‘ie weer. En telkens met flarden van mededelingen. Schiet toch ‘ns op, man!

Nu, bij aflevering vijf, zou je onderhand wel eens meer willen weten over Vonks betrokkenheid bij de dood van Anja en Gerard Kester, de rivaliserende bloemenfamilie. Of over de rol van Ben (Luuks zoon) bij het sterfbed van zijn vader. Wat wél zeker lijkt is dat Vonk ooit is vreemdgegaan met Anja. Een tweeling was het gevolg. Hèhè. Voor de rest gaat allemaal zo ontzettend traag dat je het gevoel hebt getuige te zijn van het uitkomen van een tulpenbol. Die Ben (Roeland Fernhout) is trouwens een geval apart. Die loopt voortdurend zo te tieren en te vloeken dat je een ernstige artistieke bloedarmoede vermoedt bij de scenarioschrijvers.

Sowieso zijn de vlakke, inhoudsloze dialogen een probleem. “Wat ga je doen?” “Chillen.” Dat soort werk. En dan wordt het vaak ook nog opgedreund alsof het de tafel van vier betreft. Oh, oh, oh, wat verlang je terug naar ‘Bloedverwanten’, waarvan deze reeks duidelijk is afgekeken. Wat een dramatische rijkdom, wat een weelde aan spannende verhaallijnen in die Avro-serie. Helaas komt ‘Bloedverwanten’ nooit meer terug, heeft Hilversum verordend. Heel dom besluit! Vooral nu we zitten opgescheept met een slechte kopie.

Wat ook niet helemaal is gelukt, zijn de reportages van ‘Nieuwsuur’ in Noord-Korea. Marieke de Vries en Ellen Brans trokken er tien dagen rond, maar het netto uitlekgewicht is pover. Ik zeg er meteen bij dat het tweetal daar zelf niets aan kan doen, en dat de gaten in het tweeluik goed worden opgevuld met voice over-teksten en omlijstende gesprekken.

Geen moment mochten de verslaggevers hun eigen gang gaan in de socialistische dictatuur. Telkens gedwongen op pad met een gids: dit mocht niet gefilmd en dat niet. Zodoende kregen we geen zicht op het dagelijks bestaan. Hoe leven ze daar, hoe werken ze daar?

We zagen een zwembad, een dolfinarium en een manege. En steeds was de boodschap: allemaal te danken aan onze Grote Leider Kim Jong-un. Moe werd je ervan. Vooral van dat eindeloze opscheppen: de manege was de grootste ter wereld, nergens staat de mens zo centraal als in Noord-Korea, enz. Toen De Vries over de strafkampen begon, was het meteen einde gesprek.

In deel twee viel het licht uit. Net toen een Koreaanse ambtenaar zat te pochen dat het zo goed ging met het land. Dat was wel grappig.

Max moet meegaan met de moderne tijd

'Streetlab', slecht bekeken, maar dankzij digitale achterban toch kans op Televizier-Ring.
‘Streetlab’, slecht bekeken, maar dankzij digitale achterban toch kans op Televizier-Ring.

Het is de laatste jaren vaste prik: zodra de blaadjes vallen, begint in Hilversum het gebekvecht over de nominaties voor de Gouden Televizier-Ring . Aanvaller is steeds Max-baas Jan Slagter. Zijn programma’s worden het best bekeken, maar komen tóch nooit in aanmerking voor de belangrijkste publieksprijs. Rara, hoe kan dat?

Slagter wijt het aan de stemprocedure. In ‘Evers staat op’ (Radio 538) zei hij: “Je moet er bijna een universitaire opleiding voor hebben. Voor de doelgroep van Max is het te lastig zo.” Door dat ‘ingewikkelde digitale gedoe’ zou het Max-succes ‘Heel Holland bakt’ (2,3 miljoen kijkers) buiten de nominaties zijn gevallen. Het semi-wetenschappelijke jongerenprogramma ‘Streetlab’ (KRO-NCRV) zou ondanks z’n magere 271.000 kijkers de nominatie juist aan dat online-stemmen hebben te danken. Jongeren zijn op internet immers handiger dan ouderen. De andere genomineerden zijn het veel bekeken ‘Expeditie Robinson’ en ‘SynDROOM’ (beide RTL).

Is het stemmen echt zo ondoorgrondelijk? Televizier-baas Jeroen de Goeij vindt van niet. “Heel Holland bakt’ haalde de top vijf, maar kreeg net niet genoeg stemmen voor een nominatie. Dat komt niet door de procedure, want die is heel duidelijk”, schrijft hij op de Televizier-site. “En voor hen die toch hulp nodig hadden, zat een heel belteam paraat.” Sussend voegt hij eraan toe dat hij ‘Heel Holland bakt’ persoonlijk een fantastische show vindt.

Diezelfde avond sloeg Slagter terug bij ‘RTL Boulevard’. “Om te kunnen stemmen moet je een Facebook- of Twitter-account hebben”, vertelde hij. Sidekick Daphne Deckers: “Dat hebben veel mensen niet.” Slagter: “Het gaat Televizier dus ook om je data, ze willen bij je vrienden kunnen. En dat je zo’n helpdesk instelt, nou dat zegt toch genoeg?”

‘RTL Boulevard’ deed z’n best om de kool en de geit te sparen. Alle begrip voor Slagter, maar dat ‘Streetlab’ is toch ook heel aardig, vond Albert Verlinde. We zagen de makers: een vriendengroep die YouTube-achtige filmpjes fabriceert voor NPO 3. Zelf vonden ze hun nominatie ook ‘heel bizar’: “Vier lulletjes die straks op dat gala mogen zitten.” Verlinde: “Kijk, dát maakt ‘Streetlab’ nou zo leuk.” Slagter beaamde dat volmondig en gunde hun de prijs ook van harte. “Alleen, de Ring wordt hiermee wel gedegradeerd tot jongerenprijs.” Mediacourant.nl meldde een dag eerder dat Slagter de briefkaart terug wil voor zijn achterban.

Dat gaat natuurlijk niet gebeuren. De Televizier-Ring zal steeds meer een online-priis worden. Met een online-competitie. Hoe willekeurig die er ook aan toe kan gaan. Wie een grote digitale achterban heeft en handig is in het promoten van zijn eigen waar op sociale media, zoals ‘Streetlab’, zal eerder een nominatie in de wacht slepen dan populaire Max-programma’s als ‘Heel Holland bakt’ en ‘We zijn er bijna’, die zich bijna uitsluitend richten op tv-publiek.

Ondertussen gaat, tot de uitreiking op 15 oktober, het gekift door. Slagter heeft gedreigd in het vervolg zijn hele programmering terug te trekken uit de Televizier-race. “Dat kan natuurlijk niet”, heeft De Goeij al gereageerd, “want de kijker bepaalt.” Max zal maar moeten wennen aan de moderne tijd.

Helaas is de ‘Hond’ voorgoed uitgeblaft

Fan verbijt haar tranen over verdwijnen 'Man bijt hond'.
Fan verbijt haar tranen over verdwijnen ‘Man bijt hond’.

Op tv wordt alles om de zoveel tijd vervangen, maar met ‘Man bijt hond’ hadden ze dat niet moeten doen. Na zestien jaar is het nog steeds een fris en opgewekt programma, en bovendien enig in zijn soort. Een uniek podium voor de gewone man en vrouw met een bijzonder verhaal.

In deze afscheidsweek zagen we een jonge Chinese vrouw, die naar Nederland emigreerde vanwege Nijntje. Grenzeloos verliefd was ze op de schepping van Dick Bruna. “Voor je grote liefde heb je alles over”, legde ze uit. De vrouw had zelfs haar voornaam laten veranderen in Nijntje.

Tja, aan sommige ‘Hond’-deelnemers lijkt een feestelijk steekje los, maar paradijsvogels zijn het stuk voor stuk. Neem Vrolijke Toon, die aan elke gebeurtenis een positieve draai geeft. En die zijn levensvreugde zelfs in zijn kleding uitstraalt: bloemetjesbroek met bont gekleurd hemd. “Achter de wolken schijnt de zon”, riep hij deze week op de afscheidsparty van het programma in theater Gooiland, waar kijkers en deelnemers bijeenkwamen.

De Veerkampjes, die aan ‘Man bijt hond’ zowaar een cultstatus en een SBS-realitysoap overhielden ontbraken, maar wel waren er de altijd lachende Huug Bosse en de excentrieke boer Frans Zwaagstra. En Michael Abspoel natuurlijk, de man die met zijn karakteristieke, en volgens sommigen irritante, stem het handelsmerk was van het programma. “Man bijt hond’ zal gemist worden”, waarschuwde hij via de camera de Hilversumse omroepbazen. “Het was geen gewoon programma, we bouwden iets op met de kijker. We werden familie.”

Sommige kijkers konden hun tranen nauwelijks bedwingen. “Het moet blijven”, riep een vrouw met verstikte stem, “het is tv op z’n puurst.” “We moeten weg, omdat we te weinig jongeren trekken”, riep ‘Man bijt hond’ tegen twee passerende fans, die – toevallig of niet – wél jong waren. En zo gebruikte de NCRV haar laatste ‘Hond’-zendtijd voor een slim staaltje omroeppolitiek.

Maar we werden op de valreep ook getrakteerd op een blik achter de schermen. Woensdag was ‘De Babbelbox’ aan de beurt, de rubriek waarin mensen hun hart mogen luchten over kleine actualiteiten. Aardig om te zien dat dat minuutje de makers een hele werkdag kost. Om negen uur wordt een onderwerp uit het nieuws geprikt. Daarna met de babbelbox naar CS Den Haag, mensen zoeken die voor de camera willen. Vervolgens monteren en hup om vijf uur klaar.

Ditmaal ging het over de Nationale Broer- en Zusdag. Wat wilt u uw broer of zus vertellen, was de vraag. “Kom gauw weer eens vegetarisch eten, Koos”, zei een vrouw, “want we zien elkaar veel te weinig sinds het overlijden van onze ouders.” Ook dát was ‘Man bijt hond’, een herkenningsmelodie voor de kijker, nee meer nog, bindmiddel in een uiteenvallende samenleving. Niet voor niets won het NCRV-succes op het Televiziergala in 2011 de prijs voor het beeldbepalendste programma in 60 jaar tv-geschiedenis.

‘Man bijt hond’ liet ons het alledaagse leven zien van de man en vrouw in de straat. Vaak op het randje van ironie, en soms net eróver. Toch werd het nooit moedwillig kwetsend. En af en toe voelden we het schrijnen: achter de voortdurende lach van Huug Bosse zat een droevig verhaal over een narcose. Vanavond is de ‘Hond’ voorgoed uitgeblaft. Jammer.

Waar is dat feestje? In het water gevallen!

Het dieptepunt: een compilatie van de gezichten van Theo van Gogh en zijn moordenaar.
Het dieptepunt: een compilatie van de gezichten van Theo van Gogh en zijn moordenaar.

‘DWDD’-medewerker Sander van de Pavert maakte er maandag gehakt van. De slotparty rond 200 jaar koninkrijk, zaterdag uitgezonden door de NOS, was een aaneenschakeling van ‘culturele horror’. Van de Pavert, maker van vele ironische clips over het koningspaar, noemde de vertoning ‘in haar troosteloosheid één grote LuckyTV.’

Hij heeft gelijk. Het is niet mijn gewoonte programma’s tot de bodem af te kraken, maar zelden zo’n beroerde hutspot gezien. Nou ja, vooruit dan, twee lichtpuntjes: de artiesten zullen hun best hebben gedaan, en het is altijd leuk om Astrid Kersseboom te zien, zo vrolijk en stralend, en voor de gelegenheid toepasselijk in oranje. Maar daarmee is dan ook alles gezegd.

De culturele show op de Amstel, in aanwezigheid van de voltallige koninklijke familie, begón al helemaal fout: de winnaar van ‘The Voice Kids’, Lucas van Roekel, bracht ‘15 miljoen mensen’ als een vals klinkende rap. Wat een niveau!

Daarna werd het niet veel beter. Allerlei artiesten, veelal uit de B-categorie, spanden zich in om het publiek koude rillingen te bezorgen. En dat allemaal vanaf het water. Water was namelijk het thema. En fietsen. Dat is waar het volgens de organisatoren de afgelopen twee eeuwen in ons land om draaide: water en fietsen. Verder niks.

André Hazes jr. en de Vlaamse zangeres Lissa Lewis zaten in een drijvende auto met caravan. Daar was over nagedacht, zo bleek. “Tot 1830 hoorde België bij ons. Vandaar dit Vlaams-Nederlandse duet”, legde Kersseboom uit. ‘Zachtjes tikt de regen op het zolderraam’, klonk het. Waar het op sloeg? Vermoedelijk nergens op. Behalve dat het weer over water ging, dat zal het wel zijn.

Jeroen van der Boom hield zich staande in een wankele sloep. ‘Als ’t golft, golft ’t goed’, zong hij. Zou hij in het water vallen? Zou wel goed passen bij het thema. De koninklijke familie sloeg de shawls en capes nog eens goed om zich heen. Brrr, wat een ijzingwekkende atmosfeer. En dan al die grillige griezelkleuren waarmee steeds de Magere Brug werd belicht.

Jamai Loman bracht een ode aan het rijwiel: ‘Hé, kleine meid op je kinderfiets.’ Maar het ergste kwam daarna: een compilatie van de portretten van Theo van Gogh en zijn moordenaar Mohammed B. Je zag prinses Irene kijken met zo’n gezicht van: wat heb ik nú aan mijn fiets hangen!? Het buitenissige staaltje van ‘creativiteit’ overschaduwde helaas een van de weinige optredens die het jubileum nog glans gaven: Willeke Alberti met ‘Spiegelbeeld’.

Achter haar hoofd verschenen wel meer uitingen van ‘artistiek’ geknutsel: de Drie Dwaze Dagen van De Bijenkorf en Zwarte Piet. Wat zou dit betekenen? Een verwijzing naar ‘eenheid in verscheidenheid’, waarover Ank Bijleveld, voorzitter Nationaal Comité, het aan het begin van de uitzending had? Of zou ze doelen op die exotisch uitziende zangeres die op onzuivere toon teksten debiteerde als: ‘Man, je moet eens weten, ik roep meer powervrouwen op in het leven’.

Ruth Jacott stelde een heel juiste vraag: ‘k Weet niet wat er is, maar er is iets mis, hoe zou dat komen?’ Antwoord: een kind heeft een feestprogramma bedacht, en dat is vervolgens uitgezonden. Dat is er mis, en zo is het gekomen. Gelukkig is het volgende jubileum nog ver weg.