Monthly Archives: August 2015

Polderglamour bij een afwaskwast

Waar zouden we zijn zonder de Bekende Nederlander? Hij is de kers op onze taart, de slagroom in onze koffie en hij staat ons terzijde met altijd durende bijstand. Zoals in ‘Wie doet de afwas’? In dat RTL4 programma koken BN’ers voor NON’ers (Nog Onbekende Nederlanders, copyright VPRO), maar wel zo dat de laatsten niet weten wie de eersten zijn. De keuken is voor de NON’ers verboden terrein, ze moeten raden wie de kok is.

Dat doen ze aan de hand van de gerechten, waarin allerlei stille hints zijn verwerkt. Het interieur wil ook wel eens een handje helpen: een foto, een dvd. Bij de Friese zanger Tim Douwsma ging het helemaal mis. Aan de flat was weinig af te leiden, want de zanger woonde er net. En de gerechten hielpen al evenmin. “Hier een Fries wentelteefje”, zei presentatrice Nance. Ze sprak het nog met zoveel nadruk uit – Friessssssss -, maar het hielp allemaal niets. De NON’ers staarden zich blind op de lettergreep teef. Ze dachten dus bij een vrouw te gast te zijn! Zotte NON’ers. Terecht dat ze werden gestraft met de afwas.

De show telt 700.000 tot een miljoen fans. Geheim van het succes zal zijn dat veel kijkers het leuk vinden om te snuffelen in de rijkdom van onze beroemdheden. En tegelijkertijd is het programma zo egalitair polder-Hollands als het maar zijn kan: glamour met de afwasborstel in de aanslag .

BN’er-verslaafden kunnen een half uurtje vóór de RTL4-vaat inschakelen op ‘Ik neem je mee’, een KRO-NCRV-product wegens succes geprolongeerd. Ditmaal was het de beurt aan Margriet van der Linden. Ze nam Katja Schuurman (altijd leuk en sprankelend) op sleeptouw door Amersfoort, waar Van der Linden had gestudeerd en haar vrijheid begon. Over Van der Lindens ontworsteling aan haar streng-protestantse milieu, kwamen we weinig aan de weet. Het moest immers een zomers niemendalletje blijven. Dus zagen we het damesduo al keuvelend rondcrossen in een roze tuk tuk. Een borrel hier, een cocktail daar. Hoogtepunt was een snedige grap van de lesbische journaliste. Na een vermoeiende klimtocht in een kerktoren: “Ik heb m’n doel bereikt: Katja Schuurman hijgend naast me.”

Nog meer BN’ers in ‘Het verhaal van…’(AvroTros). Een programma volgens een strak stramien: een artiestenleven chronologisch uit de doeken gedaan door vrienden, familie en collega’s. En dat alles zomers opgediend in hapklare soundbites van telkens tien tot dertig seconden. Dat kijkt lekker weg. Een nostalgisch opfrissertje bovendien. Wie wist nog dat de band van Guus Meeuwis Vagant heette? En hoe aandoenlijk en amateuristisch waren de eerste videoclips? Pas na Meeuwis’ optreden op de uitvaart van André Hazes in 2004 ging het echt kedeng met zijn carrière.

Na avonden vol BN’er-faam kwam de ode van Halina Reijn aan Ellen Vogel (die bij mijn weten nóóit een actreutel is geweest) als een welkome ontnuchtering. “Ze beheerste alles: comedie en tragedie, klein spelen en groot”, sprak Reijn in ‘Jinek’, “maar ze bleef er heel onbewogen onder.” Of, zoals de overleden grande dame van het toneel in maart zelf zei in Michiel van Erps prachtige Ikon-documentaire ‘De dingen die voorbij gaan’: “Van Han Bentz van den Berg heb ik geleerd dat acteren niet meer is dan spelen met rook.”

Met de hond is het niet goed afgelopen

Stoeltje op ponton straalt ontzettend uit: wat is hier gebeurd?
Stoeltje op ponton straalt ontzettend uit: wat is hier gebeurd?

De amateur-beelden waren angstaanjagend: een omhoog gehesen brugdeel dat huizen en winkels in Alphen aan den Rijn verpletterde. Geraas en gegil. ‘EenVandaag’ sprak twee uur na het ongeval over ‘zeker twintig gewonden.’ Waar dat aantal op was gebaseerd, bleef een raadsel. Verslaggever Tom van ’t Einde kwam (gelukkig) niet verder dan één gewonde en een hond onder het puin.

“Een verschrikkelijke ravage”, concludeerde presentator Bas van Werven. Ja, dat zagen wij ook. Waarmee we aankomen bij hét probleem van rampen-verslaggeving op tv: er is niets bekend, maar de zendtijd moet gevuld. Met deskundigen bijvoorbeeld. Expert zwaartransport Richard Krabbendam had de beelden grondig geanalyseerd: “Hijsen met twee kranen is al ingewikkeld, en dat ook nog op een drijvende ponton”, wist hij. “Is het amateuristisch?”, hielp Van Werven hem een handje. Krabbendam: “In de uitvoering wel. Je moet natuurlijk altijd voorkomen dat je schuine reeptrek krijgt.”

Er rinkelde een telefoon ten huize van de expert zwaartransport. “Ik ga even naar een ander lijntje, hoor”, zei hij. “Ja, maar we hebben u wel nodig!”, panikeerde Van Werven. Gelukkig, dat hielp. Van Werven kon door met z’n gesloten vragen vol frames: was het een haastklus, zijn er wel genoeg protocollen, enz.

In het ’8 Uur Journaal ‘ging het nog steeds over mogelijk twintig gewonden. Maar verslaggever Martijn Bink sprak wel al de hoop uit dat het met een sisser sou aflopen. Dat getal was de wereld in gekomen doordat zoveel mensen 112 hadden gebeld, sprak hij cryptisch. Aan het eind van de uitzending keerde Bink nog even terug. “Er is tot nu toe één slachtoffer gevallen: een hond.” Direct daarna kondigde Eva Jinek (terug van vakantie) in een vooraf opgenomen spotje aan dat bij haar slachtoffers zouden zitten.

Dat ging dus niet door. Wel schoof de Alphense amateur-fotograaf Dick van Smirren aan. Geluk bij een ongeluk: zijn beelden waren de hele wereld over gegaan. Ook Van Smirren ontpopte zich in no time tot deskundige. “Dat brugdeel bewoog veel sneller dan bij zo’n operatie gebruikelijk is”, doceerde hij. Jinek, gretig: “Dus, dat had u meteen al door.” We zagen een door Van Smirren gefotografeerd rood stoeltje op het ponton. “Dat straalt voor mij zo ontzettend uit van: wat is hier gebeurd?” Verder deelde hij mee dat hij erg geschokt was, maar niet had gegild.

En zo kwamen naarmate de ramp verder verpulverde steeds meer Alphenaren over zichzelf aan de praat. ‘Nieuwsuur’ had zelfs een jongen opgespoord die in een van de getroffen huizen had gewoond. “Tien jaar lang”, verklaarde hij plechtig. “De hijskraan is precies op mijn oude slaapkamer gevallen.” Een ander vertelde dat haar buurman aan de whisky was gegaan van schrik. Een derde dat er veel door haar heen ging. Presentator Joost Karhof gaf voor die enkeling die het nog steeds niet wist een laatste update over de hond. “Met hem is het niet goed afgelopen.”

Bijna vergeten te vertellen dat Richard Krabbendam, u weet wel die expert zwaartransport uit ‘EenVandaag’, zo op dreef kwam dat hij warempel reclame begon te maken voor zichzelf. “Ik geef sinds 2008 seminars en cursussen. Met veel succes.” Toen heeft Bas van Werven hem discreet doch beslist van de lijn gemieterd.

Zo wordt ‘t niks met ‘Pointless’

Geen chemie tussen Lucille Werner en Owen Schumacher.
Geen chemie tussen Lucille Werner en Owen Schumacher.

Meestal houd ik me verre van vergelijkingen tussen Nederlandse programma’s en die van de BBC – al was het maar om de valkuil te vermijden dat bij ‘Auntie’ alles beter is -, maar nu kom ik er toch echt niet onderuit. Lucille Werner heeft namelijk de Britse quiz ‘Pointless’ één-op-één gekopieerd voor de AvroTros.

Zonder twijfel een goed idee, want ‘Pointless’ is een bijzondere, en in Engeland zeer populaire, kennisquiz. Een spel waarin het erom gaat zo weinig mogelijk punten te vergaren (vandaar de titel), is de omgekeerde wereld – daar wil je naar kijken! Of toch niet? In Nederland startte de quiz vorige maandag met 873.000 kijkers. Dat aantal liep gestaag terug naar 565.000 op vrijdag

Een verlies van ruim 300.000 kijkers in de eerste week, dat moet de makers verontrusten. Hoe zou die teruggang komen? Aan Werner ligt het niet. Ze is haar charmante zelf, zoals ze dat ook altijd was in ‘Lingo’ , de voorloper van ‘Pointless’. Haar co-host Owen Schumacher valt evenmin veel te verwijten. Nee, het is de chemie. Die ontbreekt tussen dit duo. Een chemie die wel bestaat bij Philip Freriks en Maarten van Rossem in het NCRV-succes ‘De slimste mens’ (1,5 miljoen kijkers) en bij Alexander Armstrong en Richard Osman in het Britse ‘Pointless’ (3,6 miljoen).

Tussen Armstrong, komiek van origine, en Osman sprankelt het. Vrijdag ging het over Franse koffie. Een kandidate antwoordde: café au lait. Maar dan wel op z’n Engels uitgesproken. “Is dat niet een drankje voor stierenvechters?”, vroeg Osman zich af. Waarop Armstrong: “Yes, café olé!”Je kan het een leuke grap vinden of niet, maar speels is het wel.

Die sjeu is bij onze ‘Pointless’ zoek. Het zou zomaar kunnen dat dáárom de kijker, die vermoedelijk het Britse origineel gewend is, massaal afhaakt. Schumacher is als ‘Koefnoen’-typetje dikwijls grappig, maar nu zit hij er bij als de portier van een ministerie. Met voor zijn neus een ambtelijke nota: “Slovenië heeft een kustlijn van 46 kilometer en 58 procent bos.” Zijn grappen lijken er met de haren bij gesleept. Bij een vraag over vissoorten op de veiling: “Wel leuk om te vertellen dat haringen met elkaar communiceren door middel van winden.”Werner, die bij ‘Lingo’ altijd solo in beeld kwam, vroeg hem de grap nog twee keer te herhalen ook. En niemand die lachte. Pijnlijk.

Hopelijk ziet Schumacher kans iets aan zijn ongelukkige rol te doen, want zo komt hij niet uit de verf. Samen met zijn ‘Koefnoen’-kompaan Paul Groot was hij beter tot z’n recht gekomen.

In de uitzendingen die ik zag leken de vragen in de Engelse versie ook moeilijker en internationaler dan bij ons. Het raden van chemische verbindingen beginnend met een letter uit de eerste helft van het alfabet is toch heel andere koek dan het opsommen van wat woordjes uit het ‘Wilhelmus’. En wat de trekking van de Autojackpot in ‘Pointless’ heeft te zoeken is een quizvraag op zich.

Maar de beslissende vraag: wat willen Werner en Schumacher met elkaar in dit spel? Kenden ze elkaar überhaupt van tevoren? Armstrong en Osman waren studie-genoten, en dat is een voordeel. Laat ons duo snel een oplossing zoeken. Want op deze manier gaat het, vrees ik, naar kijkercijfer nul. Pointless!